Verschillende scholen in het speciaal onderwijs vrezen voor een nog groter lerarentekort, omdat het geld uit het coronaherstelplan voor extra salarissen voor leraren met de uitdagendste leerlingen in hun ogen oneerlijk wordt verdeeld. Dat komt volgens deze scholen doordat er alleen wordt gekeken naar de afkomst van kinderen.

Er is 8,5 miljard euro beschikbaar om de door de coronacrisis veroorzaakte achterstanden in het onderwijs weg te werken. 375 miljoen gaat naar extra salaris voor leraren op scholen met kinderen die een extra groot risico op achterstanden hebben. Dat extra geld moet het vak aantrekkelijker maken.

De manier waarop wordt bepaald wie recht op dit extra salaris heeft, zorgt in het speciaal onderwijs echter voor veel onvrede. Er wordt namelijk alleen gekeken naar de afkomst van de ouders van de leerlingen.

Maar de afkomst van de ouders is in het speciaal onderwijs helemaal niet het bepalendst voor hoe uitdagend een leerling is of hoeveel onderwijsachterstand een kind heeft. Dat vertelt Wim Ludeke, bestuurslid van de sectororganisatie voor het speciaal onderwijs, aan NU.nl.

Moeilijker om leraren te vinden

Verschillende scholen in het speciaal onderwijs vrezen dat hierdoor het lerarentekort nog groter wordt.

"Ik merk dat het bijna niet te doen is om nieuwe leerkrachten te vinden. Dat was al moeilijk, maar wordt doordat leraren bij ons geen extra salaris krijgen alleen maar moeilijker", aldus Renate van Dijk, bestuurder van Stichting Verderwijs.

Scholen voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs voor leerlingen met een psychiatrische problematiek zijn bij deze stichting aangesloten. Ze vreest dat ze straks niet genoeg leraren heeft, omdat docenten op haar scholen niet in aanmerking komen voor dit extra salaris.

Scholen met zeer kwetsbare leerlingen vallen buiten de boot

Door alleen leraren met veel leerlingen uit culturele minderheden extra salaris te geven, vallen scholen met zeer kwetsbare leerlingen buiten de boot, zegt ook Ludeke.

Hij vertelt over een bestuur waar ongeveer twintig scholen onder vallen: "Op een van deze scholen krijgen leraren straks 8 procent meer salaris, omdat op deze school veel leerlingen uit een culturele minderheid zitten. Maar er zijn zeker tien scholen die ook onder dit bestuur vallen, waar de leerlingen vergelijkbare achterstanden en problemen hebben. Ook hebben alle scholen ongeveer evenveel moeite om leraren te vinden. Dit zorgt voor veel onbegrip en onvrede."

Op scholen in het speciaal onderwijs zitten langdurig zieke kinderen, kinderen met een fysieke of verstandelijke beperking, kinderen die slechtziend of slechthorend zijn en kinderen met gedragsproblemen en psychische stoornissen.

Ook kijken naar opleiding ouders

Volgens Ludeke is de manier waarop het extra salaris in het regulier onderwijs wordt verdeeld beter. Daar krijgen leraren met de uitdagendste leerlingpopulatie ook extra salaris. Er wordt echter niet alleen gekeken naar waar de ouders van een leerling vandaan komen, maar ook naar de opleiding van de ouders en of zij bijvoorbeeld in de schuldsanering zitten.

Uit onderzoek van statistiekbureau CBS blijkt dat je door naar al deze zaken te kijken beter kunt voorspellen welke leerlingen in het regulier onderwijs risico lopen op onderwijsachterstanden dan wanneer je alleen naar afkomst kijkt.

Ook meerdere wetenschappers vertellen aan NU.nl dat ze niet weten of de afkomst van een leerling in het speciaal onderwijs invloed heeft op hoe uitdagend de scholier is. In onderzoek uit 2013 werd wel geconcludeerd dat de afkomst en het opleidingsniveau van de ouders nauwelijks invloed hebben op de leerprestaties in het speciaal onderwijs. Intelligentie en het type beperking of stoornis zijn veel bepalender.

Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs legt in een reactie aan NU.nl uit dat bij het verdelen van het extra salaris is gekeken naar de manier waarop normaal gesproken geld voor het wegwerken van onderwijsachterstanden wordt verdeeld. In het speciaal onderwijs wordt daarvoor inderdaad gekeken naar de afkomst van de ouders. Dit is volgens de woordvoerder de beste methode die er op dit moment is.

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van een tip van een NU.nl-lezer. Heb jij ook een tip voor de onderzoeksredactie van NU.nl? Mail dan naar tips@nu.nl. Alle manieren waarop je de onderzoeksjournalisten van NU.nl kunt bereiken zijn hier na te lezen.