Duizenden mensen waren afgelopen zaterdag op de been om de evenementenbranche te steunen. In tegenstelling tot andere samenkomsten was een coronatoegangsbewijs niet nodig, laat staan dat het geplaceerd was. Schuurt deze demonstratie met de coronaregels of valt het binnen de lijntjes van de wet?

Met optredens van The Opposites, Joost van Bellen en FeestDJRuud is de vergelijking met een echt festival snel gemaakt. In tien steden reden optochten van wagens met daarop artiesten en dansende mensen. Ze vroegen aandacht voor de evenementensector, festivals en het nachtleven.

Hoe kijkt de gemeente naar demonstraties die zo veel weg hebben van een festivaloptocht? "De bedoeling is dat het om meningsuiting draait", zegt Jochem Hoogenboom, woordvoerder van de gemeente Utrecht. "Een demonstratie heeft spandoeken, toespraken en borden. Er moet een programma zijn dat de boodschap ondersteunt. Als de demonstratie over de evenementensector gaat, is het logisch dat er veel muziek aan te pas komt. Maar meningsuiting moet voorop blijven staan."

De aanwezige mensen droegen borden met leuzen, en de dj's werden afgewisseld met toespraken. Toch werd er ook gedanst in verschillende steden, zoals Utrecht en Groningen. "Muziek moet een ondersteunende functie hebben aan de demonstratie", zegt Hoogenboom hierover. "Als het te bont wordt en de muziek een aanzuigende werking heeft, grijpt de politie in."

Maar een woordvoerder van politie Midden-Nederland zegt: "Het is simpelweg niet te controleren voor ons of mensen voor de muziek of voor de inhoud komen."

Harde muziek toegestaan in nauw contact met de politie

Maurice van de Berkt is een van de initiatiefnemers van Unmute Us in Utrecht en wil benadrukken dat de demonstratie geen feest is. "Dit is hoe een protest van de evenementensector klinkt."

Van de Berkt heeft geen afspraken met de gemeente hoeven maken over het toegestane aantal decibellen. "We hebben afgesproken dat we het geluid meteen uitdoen of zachter zetten als de politie dat vraagt. Op een van de wagens zat de politie naast de coördinator. We hadden constant contact."

Hoogenboom zegt dat de organisatie zich "goed liet aanspreken". Tot slot is het aan de organisatie zelf om orde te houden onder de betogers. Daar valt ook de 1,5 meter afstand houden onder. "Er zijn vast filmpjes gemaakt dat iedereen danst. En in scherpe bochten komt het voor dat de massa stil komt te staan, wat niet de bedoeling is. Drukte is nooit helemaal te voorkomen in een historische binnenstad."

Demonstratie heeft minder regels dan Grand Prix in Zandvoort

De evenementenbranche is verontwaardigd dat de Grand Prix in Zandvoort een week eerder wel doorging met 70.000 mensen, en het festivalseizoen voorbijtrekt zonder versoepelingen van betekenis voor de sector. Daar sloten tienduizenden mensen zich bij aan.

In tegenstelling tot bij de Grand-Prix hoefde bij Unmute Us niemand een negatieve coronatest of vaccinatiebewijs te laten zien. Ook was de samenkomst niet geplaceerd. Integendeel, de mensenmassa moest zoveel mogelijk in beweging blijven zoals een protestmars betaamt.

Zo staat de invulling van een protest haaks op de regels voor evenementen, die buiten niet toegestaan zijn zonder vaste zitplaats en zonder coronatoegangsbewijzen. Op dit moment mogen geplaceerde buitenfestivals 750 mensen ontvangen. In Utrecht liepen zaterdag tienduizend mensen mee.

Hoogenboom slaat de vergelijking tussen Unmute Us en evenementen in de wind: "Demonstreren is het uitoefenen van het grondrecht. Dat hebben we zelfs in de diepste lockdown gefaciliteerd. Het bezoekersaantal van 750 geldt voor concerten en feesten, niet voor demonstraties."

De mensenaantallen verschilden sterk per stad. Volgens de organisatie van Unmute Us waren er in heel Nederland 150.000 betogers op de been. Gemeente- en politiewoordvoerders nuanceerden dat al gauw: zij gaan uit van 35.000 mensen in Amsterdam en duizend tot tienduizend in de andere steden.