De in de IJmond gelegen gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen zeggen de vervuiling en overlast van Tata Steel niet langer te accepteren, omdat die de gezondheid van inwoners bedreigen. De gemeenten spreken zich donderdag in een verklaring gezamenlijk uit tegen de staalfabrikant.

De "gezondheidsprijs" die voor de aanwezigheid van Tata Steel betaald wordt, is volgens de drie gemeenten te hoog. Velsen, Beverwijk en Heemskerk denken dat er wel een toekomst voor het bedrijf is, maar alleen als die "samengaat met een gezondere en duurzame IJmond". "Het moet gewoon schoon", aldus de gemeenten.

Volgens de gemeenten was er in de regio lang een "stilzwijgend sociaal contract", waarbij iedereen profiteerde van de toenmalige Koninklijke Hoogovens. Het bedrijf is als belangrijke werkgever een aanjager van de economie, maar er was te weinig aandacht voor gezondheidsrisico's. "We leven nu in een andere tijd. We krijgen steeds meer inzicht in de gezondheidsrisico's en we stellen hogere eisen aan onze leefomgeving."

"Dus moeten we bouwen aan een nieuwe realiteit waarin gezond leven en werken en schoon staal produceren hand in hand gaan. En we hebben haast", stellen ze.

De drie roepen het Rijk op alle scenario's op tafel te leggen om te komen tot "groen, gezond en veilig staal". Ze pleiten voor een "verregaande dialoog" binnen "een brede coalitie van alle belanghebbenden: inwoners, werknemers, experts op het gebied van gezondheid, milieuorganisaties, het bedrijf, het bedrijfsleven, het Rijk, de provincie en de gemeenten".

Tweede Kamer vergadert over toekomst van Tata Steel

Aanleiding voor de verklaring is het onlangs verschenen kritische rapport van het RIVM over de gezondheidsrisico's die omwonenden van de staalfabriek lopen. Volgens het gezondheidsinstituut worden bewoners van de IJmond aan veel meer giftige stoffen blootgesteld dan mensen elders in het land.

Van sommige schadelijke stoffen zijn ongezond hoge concentraties gemeten. Het rapport onderstreept volgens nagenoeg alle partijen de noodzaak tot verduurzaming van de staalfabriek.

Donderdag vergadert de Tweede Kamer over de toekomst van Tata Steel in IJmuiden. Het bedrijf maakte eerder dit jaar afspraken met de Rijksoverheid over maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen en stikstofverbindingen terug te dringen. Maar die afspraken gaan veel partijen in de Tweede Kamer nog lang niet ver genoeg.

Het bedrijf is met vele duizenden banen nog altijd een belangrijke werkgever in de regio. Moederbedrijf Tata Steel wil de tak in IJmuiden verkopen. Het is voor het demissionaire kabinet belangrijk dat de nieuwe eigenaar erin investeert en duurzame ambities heeft.