Bij een Poolse supermarkt in Lelystad heeft in de nacht van zondag op maandag een explosie plaatsgevonden. De ontploffing komt daarmee in een reeks van explosies bij Poolse supermarkten, hoewel een verband tussen het incident in Lelystad en de eerdere explosies nog niet is gelegd. Dit is wat we tot nu toe weten over de explosies bij Poolse supermarkten.

Explosies begonnen in december 2020

In december 2020 vonden de eerste explosies bij Poolse supermarkten plaats. In de nacht van 7 op 8 december werden filialen in Heeswijk-Dinther (Noord-Brabant) en Aalsmeer (Noord-Holland) getroffen door een explosie. Beide winkels werden daardoor volledig verwoest.

Een nacht later werd ook een Poolse supermarkt in een winkelcentrum in Beverwijk doelwit van een explosie. Hierbij raakte de achtergevel van het pand flink beschadigd.

Een paar dagen later, op de vroege ochtend van 12 december, werd de supermarkt in Beverwijk opnieuw getroffen door een explosie. Hierbij was de schade groter dan bij het eerste incident: de voorgevel kwam naar beneden en de glazen pui raakte beschadigd. Een paar winkels in het winkelcentrum bleven die dag dicht vanwege de explosie.

Politie ging uit van 'gecoördineerde actie'

Daags na het laatste incident zei de politie uit te gaan van een "gecoördineerde actie, die specifiek is gericht tegen deze supermarkten". De vier explosies hadden namelijk niet alleen met elkaar gemeen dat een Poolse supermarkt het doelwit was, ook werden bij alle incidenten geïmproviseerde explosieven gebruikt die vergelijkbaar zijn met explosieven die worden gebruikt voor plofkraken.

Het bleef niet bij de explosies in december: zo werd een supermarkt in Tilburg begin januari getroffen. In maart werd een Poolse supermarkt in Rotterdam beschoten, en bij de Poolse supermarkt in Beverwijk werd maanden na de eerste explosie opnieuw een explosief gevonden.

Begin januari: enorme ravage na explosie in Poolse supermarkt Tilburg
55
Begin januari: enorme ravage na explosie in Poolse supermarkt Tilburg

Onderzoek toegespitst op vijf explosies en vijf verdachten

Het omvangrijke onderzoek heeft zich vooralsnog toegespitst op vijf aanslagen bij vier supermarkten: de explosies in december en januari in Aalsmeer, Heeswijk-Dinther, tweemaal in Beverwijk en Tilburg.

In juni werden vier mannen van tussen de 20 en 26 jaar uit Amsterdam aangehouden. Een van hen werd aangehouden in Frankrijk. Eind juni werd een vijfde verdachte aangehouden in Amstelveen.

Een negentienjarige man uit Rotterdam is ook nog verdachte in de zaak. Hij werd op 29 januari al aangehouden en niet veel later op vrije voeten gesteld. Het Openbaar Ministerie (OM) gaat na het afronden van het onderzoek in zijn zaak beslissen wat de vervolgstappen zullen zijn, aldus een woordvoerder.

Inleidende zittingen vinden op dit moment plaats

Van de vijf verdachten uit Amsterdam en Amstelveen zitten er vier vast, van wie twee op 17 augustus voor de rechter zijn verschenen tijdens een eerste inleidende zitting. Een derde verdachte moet op 23 augustus voorkomen. De negentienjarige verdachte uit Amstelveen verschijnt op 27 september voor de rechter.

De vijfde verdachte nam de benen nadat zijn voorarrest werd opgeheven en zit vermoedelijk in het buitenland.

Hoewel niet alle verdachten van dezelfde explosies worden verdacht, is er volgens het OM wel overlap tussen alle zaken.

Deze drie verdachten zijn tot nu toe voor de rechter verschenen:

  • Serginio S. De 26-jarige man uit Amsterdam zou een sturende rol hebben in de zaak en onder meer de chauffeur voor de aanslagen hebben geregeld.
  • Antonio M., een 26-jarige Amsterdammer die de rol van chauffeur op zich zou hebben genomen.
  • Hyron A. De twintigjarige man uit Amsterdam zou verantwoordelijk zijn voor het plaatsen van explosieven.

Motief nog onbekend

De aanslagen lijken het werk van een organisatie, bleek uit de eerste voorbereidende zitting. Duidelijk is dat de aanslagen specifiek gericht zijn op de Poolse supermarkten. Maar wat het precieze motief achter de aanslagen is, is nog niet bekend.

Opvallend was dat de supermarkten waar de eerste explosies plaatsvonden dezelfde naam hadden: Biedronka (Pools voor lieveheersbeestje). Deze waren in handen van verschillende eigenaren, van wie sommigen ook meerdere vestigingen exploiteerden.

Inmiddels zijn ook supermarkten zónder de naam Biedronka getroffen. Een van de supermarkteigenaren zei nog altijd geen idee te hebben in welke hoek de opdrachtgevers voor de explosies moeten worden gezocht.