In Den Haag vindt zondag de jaarlijkse Nationale Indië Herdenking plaats. Onder anderen demissionair premier Mark Rutte, demissionair minister Ank Bijleveld (Defensie) en demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) zijn erbij. Waar draait deze dag precies om?

Elk jaar worden op 15 augustus de slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog herdacht. Japan was tijdens de oorlog een bondgenoot van nazi-Duitsland.

De Duitse bezetters in Nederland gaven zich op 5 mei 1945 over, waardoor Nederland jaarlijks op die dag Bevrijdingsdag viert. Een dag eerder, op 4 mei, wordt tijdens Dodenherdenking stilgestaan bij alle oorlogsslachtoffers sinds de start van de Tweede Wereldoorlog.

Japan besloot echter pas op 15 augustus om zich over te geven, ruim drie maanden na de Duitse capitulatie. Dat gebeurde nadat de Amerikanen atoombommen op Hiroshima en Nagasaki lieten vallen.

Met de overgave van Japan kwam er pas echt een einde aan de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden, waar Nederlands-Indië toen nog toe behoorde. Daarom worden op 15 augustus specifiek de slachtoffers in Nederlands-Indië herdacht.

Ook wordt er stilgestaan bij het leed van alle mensen die in kampen geïnterneerd werden. Volgens wetenschappers werden zeker 100.000 mensen in kampen opgesloten, waar ze onder meer loodzware dwangarbeid moesten verrichten. Het is niet exact bekend hoeveel mensen omgekomen zijn in de kampen.

Arib en Broekers-Knol leggen krans tijdens Indië-herdenking
34
Arib en Broekers-Knol leggen krans tijdens Indië-herdenking

Sinds 1988 wordt de Nationale Indië Herdenking elk jaar gehouden in Den Haag. Dat gebeurt bij het Indisch Monument in de Scheveningse Bosjes, naast de Waterpartij. Het monument werd in 1988 door koningin Beatrix onthuld en bestaat uit een bronzen beeld en een gedenkplaat.

Er worden toespraken gehouden en kransen gelegd door onder meer nabestaanden, het Nederlandse kabinet, de nationale strijdkrachten en de Indonesische ambassadeur. Verder zijn er muziekoptredens.

Vorig jaar was ook koning Willem-Alexander aanwezig bij de herdenking, omdat het toen 75 jaar geleden was dat Japan capituleerde. De koning legde toen ook een krans. Hij is niet jaarlijks aanwezig bij de herdenking.

Vanwege het coronavirus zal de herdenking dit jaar een stuk soberder zijn, net als vorig jaar. Slechts een beperkt aantal genodigden zal aanwezig mogen zijn bij het monument. Wel is de herdenking live te volgen via internet en televisie.

De herdenking is ook bedoeld om nieuwe generaties historisch besef mee te geven. Er zijn steeds minder mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt, maar volgens het organisatiecomité is die wel onderdeel van de gezamenlijke identiteit.

Daarnaast benadrukt de herdenking de belangrijke rol die Nederlands-Indië, en later Indonesië, in de Nederlandse cultuur speelt. In Nederland hebben ongeveer twee miljoen mensen een Indische achtergrond.

Tijdens de herdenking wordt door aanwezigen vaak de melatibloem gedragen. De bloem, ook wel de Indische jasmijn genoemd, is het Indische symbool van respect, betrokkenheid en medeleven. In Azië staat de melati symbool voor de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.