Pride Amsterdam bestaat 25 jaar. Van zaterdag 31 juli tot en met zondag 8 augustus vieren lhbti's dat je in Nederland "mag zijn wie je bent, en mag houden van wie je wilt". Waarom wordt dat eigenlijk (nog steeds) gevierd?

Wat betekent lhbti?

  • Lesbische vrouwen: vrouwen die op vrouwen vallen
  • Homoseksuele mannen: mannen die op mannen vallen
  • Biseksuelen: mensen die op mensen van beide geslachten kunnen vallen
  • Transgender personen: mensen die zich niet (helemaal) thuisvoelen in het geslacht waarmee ze zijn geboren
  • Intersekse personen: mensen met een lichaam dat mannelijke en vrouwelijke kenmerken heeft

Wat is Pride Amsterdam?

De Pride is een jaarlijks festival met feesten, optredens, films en meer. Met als hoogtepunt een optocht van boten door de Amsterdamse grachten. Al gaat die botenoptocht dit jaar niet door vanwege corona. Met de Pride vieren lhbti's hun vrijheid en vragen ze aandacht voor gelijkheid.

Pride Amsterdam is lang niet alleen de botenparade. Er zijn ook bijvoorbeeld wandelingen, feesten en een protestmars.

Pride Amsterdam is lang niet alleen de botenparade. Er zijn ook bijvoorbeeld wandelingen, feesten en een protestmars.
Pride Amsterdam is lang niet alleen de botenparade. Er zijn ook bijvoorbeeld wandelingen, feesten en een protestmars.
Foto: Getty Images

Hoe zit dat?

Homoseksualiteit werd eeuwenlang gezien als een zonde. In Nederland stond de doodstraf erop, tot 1811.

Daarna werd het gezien als een psychische stoornis, waarvoor je je moest schamen. In de jaren zestig en zeventig kwamen lhbti's hier steeds vaker tegen in opstand.

Belangrijke protesten:

  • 1969: rellen bij gaycafé Stonewall Inn in New York. Voor het eerst vochten lhbti's terug tegen de politie, na jarenlange pesterijen en politiegeweld.
  • 1970: de eerste Gay Pride Parade in New York, als herdenking van de Stonewall-rellen.
  • 1977: de eerste grote homodemonstratie in Nederland.
  • 1979: de eerste Roze Zaterdag: de Nederlandse versie van de Gay Pride Parade.

De rellen bij de Stonewall-bar in 1969.

De rellen bij de Stonewall-bar in 1969.
De rellen bij de Stonewall-bar in 1969.
Foto: Wikimedia (CC-BY)

Veranderde er iets?

Ja, langzaam kregen Nederlandse lhbti's meer rechten.

  • 1971: een wet die homo's discrimineerde werd aangepast.
  • 1994: discriminatie van homoseksuelen werd wettelijk verboden.
  • 2001: homostellen mochten trouwen en kinderen adopteren.
  • 2019: discriminatie van transgender personen en intersekse personen werd wettelijk verboden.

Hoe zit het nu met de acceptatie van lhbti's?

Homo's en lesbiennes moeten kunnen leven zoals ze willen. Dat vindt bijna iedereen in Nederland. Toch keurt 29 procent het af als mannen elkaar zoenen in het openbaar, en 20 procent als vrouwen dat doen. Jongeren, zeventigplussers en (streng)gelovigen zijn nog wat minder positief over lhbti's.

Nog steeds durven niet alle lhbti's hand in hand te lopen of te zoenen op straat.

Nog steeds durven niet alle lhbti's hand in hand te lopen of te zoenen op straat.
Nog steeds durven niet alle lhbti's hand in hand te lopen of te zoenen op straat.
Foto: Getty Images

Een paar cijfers:

  • Volgens politiecijfers werden lhbti's in 2020 1.981 keer gediscrimineerd. In 2019 was dat 1.603 keer: een flinke toename dus.
  • Gemeenten noteerden juist wat minder gevallen.
  • Transgender jongeren worden dubbel zo vaak gepest als andere jongeren.
  • Ruim twee op de vijf jongeren verbergen op school hun lhbti-zijn.
  • 57 procent van de lhbti's durft (bijna) nooit hand in hand te lopen met een partner.
  • Profvoetballers geven homoacceptatie in het mannenvoetbal een 4,6.
  • In veel andere landen loopt de acceptatie verder achter. In zo'n zeventig landen is homoseksualiteit zelfs nog verboden.

Valt er dan wel wat te vieren?

De Amsterdam Pride staat voor de eeuwenlange strijd van lhbti's voor gelijkheid. En die is dus nog niet voorbij. Maar het is ook een feest om te vieren wat er wél goed gaat. Lhbti's vieren dat ze vrij mogen zijn. En daarbij heeft schaamte plaatsgemaakt voor trots.

We zijn benieuwd naar je mening over dit artikel. Klik hier om je feedback achter te laten in een korte vragenlijst van een minuut.