Euthanasiecommissies en de top van het Openbaar Ministerie (OM) botsen over de huidige euthanasieregels, schrijft Trouw dinsdag op basis van brieven die het dagblad in handen heeft. OM-topman Rinus Otte zou een onafhankelijk onderzoek willen instellen naar het werk van de commissies.

Volgens Trouw is er tussen het OM en de Regionale Toetsingcommissies Euthanasie (RTE) een conflict ontstaan over de uitleg van de euthanasieregels in artsenrichtlijnen. Door de verkeerde lezing zouden te veel patiënten voor euthanasie in aanmerking komen, meer dan wettelijk is toegestaan.

Het euthanaseren van mensen die zelf hun belangen niet meer kunnen afwegen en de rollen die de commissies en strafrechters innemen zijn voorbeelden van belangrijke vraagstukken waarop de partijen botsen.

Vorig jaar oordeelde de Hoge Raad dat een arts, die op basis van een schriftelijke verklaring een patiënt met zware dementie hielp, zorgvuldig had gehandeld. Volgens de Hoge Raad was het werk van de arts in overeenstemming met de euthanasiecode.

In de nieuwe richtlijnen staat onder andere dat artsen een schriftelijke wilsverklaring mogen interpreteren als die niet helemaal helder is en dat de arts in eerste instantie beoordeelt of op belangrijke punten wordt voldaan aan de wet, schrijft Trouw. Volgens het OM strookt dat niet met belangrijke wetgeving.

OM hoeft bijna geen euthanasiedossiers te beoordelen

Momenteel zou de RTE achteraf vrijwel nooit meer oordelen dat een arts onzorgvuldig heeft gehandeld. In 2017 ging het nog om twaalf meldingen, waarna het OM beoordeelt of strafrechtelijke vervolging op zijn plaats is. In 2020 ging het om twee meldingen.

"Als deze dalende lijn samenhangt met een onjuiste interpretatie van de zorgvuldigheidscriteria of de toetsende rol van de RTE, is dit reden tot zorg", citeert Trouw OM-topman Otte. Mede daarom wil justitie een onafhankelijk onderzoek instellen naar het werk van de commissies. Een woordvoerder vertelt aan het dagblad dat het onderzoek "niet uit wantrouwen voortkomt".

De RTE en het OM zijn in gesprek over de huidige euthanasiecode. Voor het einde van het jaar moeten de richtlijnen opnieuw zijn herzien.