Het Rode Kruis roept het kabinet donderdag op om Nederlandse vrouwen en kinderen op te halen uit Syrië. Dit is enige manier waarop de slachtoffers een eerlijk proces kunnen krijgen, aldus de hulporganisatie.

Tijdens de Syrische burgeroorlog trokken buitenlanders naar Syrië om zich aan te sluiten bij Islamitische Staat (IS). Veel buitenlandse IS'ers zijn door de Koerden gevangen gezet in kampen. Het gaat met name om vrouwen en hun kinderen. Er zouden zich nog enkele tientallen Nederlandse uitreizigers in Syrië bevinden.

Het Rode Kruis verleent humanitaire hulp in de kampen. De omstandigheden in die kampen zijn erbarmelijk en onacceptabel, zegt de hulporganisatie.

Een van die kampen is Al Hol. Guido Versloot werkt daar namens het Rode Kruis. "Op dit moment in het hier bijna 50 graden. Het kamp ligt op een kale vlakte en er zijn bijna geen bomen. In het kamp wonen vooral vrouwen en kinderen. Sommige mensen zitten hier al jaren, zonder hoop om er ooit uit te komen. Dat zie je ook aan ze: er is geen toekomst. Ze leven, maar ze leven eigenlijk ook niet", zegt hij.

Het Rode Kruis pleit ervoor dat landen hun burgers terughalen en in eigen land berechten. De organisatie vindt dat onderzocht moet worden of deze vrouwen het humanitair oorlogsrecht of mensenrechten hebben geschonden.

Kabinet haalde Ilham B. onlangs in het geheim op

Het terughalen van Syriëgangers ligt zeer gevoelig in de Nederlandse politiek. Toch haalde het kabinet begin juni Ilham B., haar twee kinderen en een twaalfjarig meisje in het geheim op. Dat gebeurde om te voorkomen dat er een streep door het strafproces tegen de vrouw zou gaan. Toch betekent het ophalen van B. volgens het kabinet niet dat dit vaker gaat gebeuren. Maar er lopen momenteel meer strafzaken tegen Syriëgangers.

Het Rode Kruis beseft dat de politiek moeilijke afwegingen moet maken, maar ziet het terughalen als enige oplossing. Berechting in de regio lijkt er op korte termijn niet in te zitten, zo gaf ook het kabinet onlangs toe. Een internationaal tribunaal lijkt om meerdere redenen niet haalbaar.

De Koerden zien de Syriëgangers liever vertrekken. Ook veel van de vrouwen willen zelf graag terugkeren naar Nederland. De AIVD acht de kans steeds reëler dat de vrouwen op enig moment worden vrijgelaten.

De Tweede Kamer debatteert donderdag over de kwestie.