Het onweer barst vrijdagavond flink los. Lokaal worden heftige buien verwacht, die vanuit het zuiden over het land komen gewaaid. Wat kun je doen om je voor te bereiden op het onweer?

"Het is nogal een open deur, maar je moet natuurlijk vooral zorgen dat je niet in een open veld staat of in een bootje op het water zit als er zo'n bui aankomt", zegt Wilfred Janssen, meteoroloog bij Weerplaza. "Zulke buien kunnen namelijk best wel gevaarlijk zijn."

Mocht je toch overvallen worden door een onweersbui terwijl je buiten bent, blijf dan zo veel mogelijk uit de buurt van hoge punten. Als je tijdens de onweersbui in een open veld bent, kun je het best gehurkt gaan zitten, met de handen over de oren. Ga niet liggen, want daardoor vergroot je de kans op elektrocutie, en gebruik geen paraplu. Als je als groep in een onweersbui terechtkomt, ga dan een stukje uit elkaar zitten.

Ook mensen die al veilig binnen zitten, kunnen nog stappen nemen om de schade tot een minimum te beperken. Bijvoorbeeld door de stekkers uit de stopcontacten te halen.

"Tegenwoordig zijn elektrische apparaten weliswaar beter beveiligd dan vroeger, maar het kan nog steeds gebeuren dat ze schade oplopen als er iets in het stroomnetwerk door de bliksem geraakt wordt. Dat voorkom je door ze uit het stopcontact te halen."

Niet douchen of in bad

Hoe zit het dan met elektra aan de buitenkant van het huis, zoals zonnepanelen? "Dat zijn natuurlijk net zo goed elektrische apparaten die door een blikseminslag kapot kunnen gaan", aldus Janssen. "Maar het lijkt me zeer sterk dat zonnepanelen de kans op een inslag vergroten doordat ze bliksem zouden aantrekken of iets dergelijks. Daar is in ieder geval geen wetenschappelijk bewijs voor."

Janssen raadt ook af om te douchen of een bad te nemen tijdens het onweer. "Water loopt meestal via koperen leidingen de badkamer binnen, en koper geleidt stroom heel goed. Dat zou tot gevaarlijke situaties kunnen leiden." Om waterschade te voorkomen adviseert de meteoroloog bovendien om alle ramen en deuren tijdens een onweersbui dicht te houden.

Kleine kans op een tornado

Donderdagmiddag meldde het KNMI dat het "niet helemaal uitgesloten" was dat er lokaal een tornado zou ontstaan. Maar volgens Janssen zal het waarschijnlijk zo'n vaart niet lopen.

"Om zoiets te laten gebeuren, moet de atmosfeer aan heel specifieke voorwaarden voldoen. De wind aan de grond moet bijvoorbeeld met een andere snelheid en een andere kant op waaien dan de wind op grote hoogte. Die ingrediënten zijn vandaag inderdaad allemaal aanwezig. Maar ze moeten wel allemaal precies op de juiste plek vallen, voordat er een tornado ontstaat."

Dat zou overigens wel een bijzondere gebeurtenis zijn. "We zien in Nederland ongeveer een handjevol kleine windhozen per jaar. Maar de echte zware jongens, zoals we die kennen uit de Verenigde Staten, komen in Nederland slechts eens in de 25 jaar voor."

Een zeldzaam verschijnsel dus, maar ook gevaarlijk. De laatste keer dat er in Nederland een tornado ontstond, was in 1967 in het Brabantse Chaam. "Daarbij vielen meerdere doden en was de schade enorm."