Verschillende partijen eisen dinsdag in een civiele procedure een verbod op de controle van personen op basis van etniciteit door de Koninklijke Marechaussee. De Staat ontkent dat er sprake is van etnisch profileren en zegt dat door een dergelijk verbod problemen kunnen ontstaan.

Volgens de advocaten van partijen als Amnesty International is huidskleur of etniciteit doorslaggevend bij de controles en zijn die daarmee discriminerend. Volgens de verdediging kan nationaliteit wel een reden zijn om iemand staande te houden, maar is die nooit doorslaggevend.

Het gaat in deze zaak om het zogenoemde Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV), het toezicht op mensen die vanuit een Schengenland naar Nederland reizen. De Koninklijke Marechaussee voert de controles uit op wegen, in treinen, op het water en bij luchtverkeer.

De Staat legt uit dat deze controles plaatsvinden op basis van selectiecriteria, zoals waar een vliegtuig vandaan komt, welk gedrag een reiziger vertoont en of een passagier alleen reist.

Rechtbank doet uitspraak op 22 september

Twee van de eisers zeggen ooit te zijn gecontroleerd omdat ze een donkere huidskleur hebben. Zo werd Mpanzu Bamenga in 2018 op Eindhoven Airport gecontroleerd op basis van het vermoeden dat hij een Nigeriaanse geldsmokkelaar was.

Op de vraag wat de selectiecriteria waren, kreeg Bamenga het volgende antwoord: snel lopend, goed gekleed, persoon van niet-Nederlandse afkomst, alleen reizend of met gezin. Volgens de Eindhovense Bamenga voldeed een groot deel van de passagiers aan dat profiel. Dat hij een niet-Nederlands uiterlijk heeft, oftewel zijn donkere huidskleur, gaf volgens hem de doorslag. Volgens zijn advocaten is dit een voorbeeld van etnisch profileren.

De marechaussee zegt dat elke staandehouding moet kunnen worden uitgelegd om zo elke schijn van etnisch profileren te voorkomen. Er is volgens de organisatie de laatste jaren hard gewerkt om te voorkomen dat mensen het gevoel hebben dat ze alleen vanwege hun huidskleur worden geselecteerd.

De advocaat van de Staat voegt daaraan toe dat etniciteit nooit doorslaggevend is, maar waarschuwt dat controles minder gericht en minder effectief worden als het verboden wordt om mede op basis hiervan iemand te contoleren.

De rechtbank doet op 22 september uitspraak