Hoewel er nog geen sprake is van Chinese beïnvloeding in de Nederlandse samenleving, is de basis daarvoor wel gelegd. Het is nu zaak dat de regering maatregelen neemt om de invloed te beperken, concludeert de Leidse antropoloog Frank Pieke, die in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken een rapport (pdf) opstelde over de invloed van de Chinese staat en de Chinese Communistische Partij (CCP) op de Nederlands-Chinese gemeenschap.

Pieke waarschuwt dat de potentie voor inmenging van de Chinese gemeenschap aanwezig is en pleit voor proactieve maatregelen om toekomstige beïnvloeding in Nederland te voorkomen.

De Chinese diaspora wordt door de regering van Xi Jinping steeds meer gezien als een manier om invloed te krijgen in het buitenland, zegt de Leidse onderzoeker. In Nederland gebeurt dat bijvoorbeeld via Chineestalige media en de Chinese studentenorganisatie. "Dit laat weinig ruimte over voor meningen of activiteiten die niet in de orthodoxie van de Volksrepubliek passen, met name waar het om China's buitenlandse beleid en soevereiniteitsaanspraken gaat."

Pieke heeft in zijn rapport kritiek op de Chineestalige media in Nederland, die volgens hem grotendeels worden gestuurd vanuit persbureaus in China. Hij pleit voor een uitgebreider aanbod waarbij er ruimte komt voor onafhankelijke media, bijvoorbeeld via een Nederlandse nieuwsorganisatie die in het Chinees bericht.

Er moet een waarschuwingssysteem komen voor Chinese beïnvloeding in Nederland. Ook moeten organisaties die sterkere banden tussen China en Nederland nastreven, beter worden onderzocht. Hierdoor zou manipulatie door de Chinese overheid zichtbaar kunnen worden en worden tegengegaan.

Intimidatie in Nederland

Organisaties en groepen die opkomen voor de rechten van onder meer Oeigoeren, Tibetanen en Hongkongers, krijgen in Nederland vaak te maken met intimidaties vanuit de Chinese overheid of zijn daar bang voor, constateert Pieke. Ook zijn er veel Chinezen die, hoewel ze in Nederland wonen, alsnog proberen om onderwerpen te vermijden die door Peking als gevoelig worden gezien.

Nederland moet ervoor zorgen dat Chinese Nederlanders de vrijheid en veiligheid voelen om hun mening te uiten, stelt Pieke. Hij pleit ervoor dat er meer wordt gedaan om Chinese gemeenschappen aan de Nederlandse samenleving te binden.

Er moeten volgens hem bovendien strengere regels komen voor activiteiten die leden van de CCP in Nederland willen organiseren. Zo moet er volledige openheid van zaken komen en dienen heimelijke partijactiviteiten verboden te worden.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) woonden er in 2020 39.352 mensen met de Chinese nationaliteit in Nederland. Dit aantal is de laatste twintig jaar sterk gegroeid door de instroom van studenten en arbeidsmigranten.