Vanaf september mogen homoseksuele mannen die een monogame relatie hebben bloed doneren bij bloedbank Sanquin. De bloedbank bereidt daarnaast een verdere verruiming in het beleid voor zodat voor het einde van 2022 ook homoseksuele mannen zonder een vaste partner bloeddonor kunnen worden.

Mannen die seks hebben met mannen, de zogenoemde MSM-groep, mochten tot nu toe geen bloed doneren, omdat ervan uit werd gegaan dat zij als groep een verhoogd risico hadden op infectieziektes zoals hiv. Homoseksuele mannen mochten alleen bloed doneren als ze minimaal vier maanden geen seks hadden gehad met een man.

Het beleid dat groepen worden uitgesloten als er sprake is van een sterk verhoogd risico op infectie, wordt aangepast naar meer individueel gericht beleid, aldus Sanquin. Uit onderzoek van de bloedbank is namelijk gebleken dat het doneren van bloed in combinatie met betrouwbare bloedtesten resulteert in zeer weinig transfusies van chronische of dodelijke ziektes.

Op dit moment werkt de bloedbank aan de verruiming van het beleid, dat per september dit jaar gaat gelden. "Terwijl we de bloedveiligheid na deze eerste stap nauw in de gaten houden, bereiden we de volgende stap voor", aldus Sanquin-CEO Tjark Tjin-a-Tsoi.

Die stap, waarmee homoseksuele mannen zonder vaste bedpartner eind 2022 ook bloed mogen doneren, richt zich op hoe de veiligheid van bloedtransfusies in dat geval behouden kan blijven. De bloedbank onderzoekt hoe een combinatie van gerichte vraagstelling en gevoelige bloedtesten daarvoor kan zorgen.

'Ook recht op gelijke behandeling moet meegewogen worden in selectiebeleid'

Volgens demissionair minister Tamara van Ark (Medische Zorg en Sport) hebben de onderzoekers ook meegenomen dat het beleid "niet enkel gebaseerd zou moeten zijn op het zoveel mogelijk beperken van de risico's voor ontvangers van transfusiebloed, maar dat ook het recht op gelijke behandeling van MSM ten aanzien van bloeddonatie meegewogen moet worden." Dat schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer.

In principe moet het voor MSM ook mogelijk worden om plasma te doneren. "Dit laatste vergt nog nader overleg met partijen die betrokken zijn bij de verwerking van het plasma tot geneesmiddelen." Van Ark verwacht dat hier eind volgend jaar meer duidelijkheid over komt.

De minister is "verheugd" dat het beleid nu wordt veranderd. "Het eindpunt is wat mij betreft dat individueel risicogedrag leidend is en niet iemands geaardheid."

Lhbti-organisatie COC noemt het nieuws van woensdag "een heuse doorbraak". "Straks word je als homo- of biseksuele man eindelijk niet meer uitgesloten om wie je bent, wanneer je een ander wilt helpen door bloed te doneren", aldus COC-voorzitter Astrid Oosenbrug. "We zijn gelukkig dat aan deze pijnlijke vorm van onderscheid tussen homo-, bi- en heteroseksuele mannen nu een einde komt."

Doneren is nu praktisch onmogelijk

Op dit moment mogen homo- en biseksuele mannen pas vier maanden na hun laatste seksuele contact bloed doneren, waardoor bloeddonatie door seksueel actieve homo- en biseksuele mannen in feite onmogelijk is.

In het gesprek met minister Van Ark heeft het COC voorgesteld dat ook heteroseksuele bloeddonoren gevraagd wordt naar condoomgebruik en monogamie, om zo de veiligheid van de bloedvoorraad te optimaliseren en onderscheid te minimaliseren.