Het afgaan van het kapingsalarm in een vliegtuig van Air Europa op Schiphol in november 2019 kwam door een menselijke fout. Van strafbare feiten is geen sprake en er zal dan ook geen strafvervolging plaatsvinden, meldt het Openbaar Ministerie (OM) woensdag na onderzoek door de marechaussee.

Op 6 november 2019 ontving de luchtverkeersleiding een code voor kaping/gijzeling vanuit een toestel van Air Europa op Schiphol. Het toestel stond op dat moment aan de gate en het boarden was net gestart. Hulpdiensten rukten massaal uit na de melding.

Inmiddels is gebleken dat tijdens het boarden de gezagvoerder en de copiloot de noodprocedures uitlegden aan twee crewleden. Daarbij stond een transponder nog aan, een elektronisch apparaat dat een melding uitzendt, zonder dat de piloot en copiloot zich daarvan bewust waren.

Normaal wordt deze transponder na de landing op stand-by gezet, maar dat was in dit geval per ongeluk niet gebeurd. Toen de piloten bij wijze van oefening de echte code voor kaping/gijzeling intoetsten, werd hiervan een officieel signaal verstuurd.

Toen de piloten opmerkten dat het boarden was gestopt en ze politieauto's zagen bij het vliegtuig, ging de gezagvoerder op onderzoek uit. Uit de verificatievragen die hij kreeg en de daaropvolgende uitleg concludeerde hij dat het ging om een menselijke fout in de cockpit.

Menselijke fout had enorme impact

Twee traumahelikopters, een arrestatieteam, de brandweer, politie, marechaussee en een team van de Dienst Speciale Interventies (DSI) kwamen ter plaatse. Het zwaarbewapende DSI-team enterde rond 20.30 uur het vliegtuig en haalde de passagiers en crewleden veilig uit het toestel. Kort daarna kwam er officiële berichtgeving naar buiten van Air Europa dat het om een vals alarm ging.

Het OM laat weten dat er tijdens het incident veel nepnieuws verspreid werd op sociale mediakanalen. Zo zou het cabinepersoneel bedreigd zijn met een mes en moesten mensen niet naar Schiphol komen. Hierdoor ontstonden er "onnodig veel zorgen", aldus het OM.