Minister van Binnenlandse Zaken Kasia Ollongren heeft vrijdag toegezegd dat het ministerie de komende tijd meer aandacht zal besteden aan de communicatie richting 70-plussers over het briefstemmen. Een proef daarmee in Den Haag op donderdag is namelijk mislukt, zo verklaart stichting Leer Zelf Online, de organisator van de proef. De stichting is een adviesorgaan van de overheid.

Volgens Leer Zelf Online gingen tijdens de proef met het briefstemmen voor zeventigplussers verschillende dingen mis. Zo werd de stempas niet altijd in de juiste enveloppe gedaan, was de stempas niet altijd ondertekend of ontbrak de stempas. Hierdoor was in de helft van de gevallen de stem ongeldig.

Vanwege de coronacrisis is er bij de aankomende verkiezingen voor mensen van zeventig jaar en ouder de mogelijkheid om per brief te stemmen. Hiertoe krijgt deze groep een stempas, stembiljet en een tweetal enveloppen. Het ingevulde en ondertekende stembiljet gaat in eerste enveloppe, die vervolgens met de stempas in de tweede enveloppe verdwijnt. De dubbele envelop is belangrijk voor het stemgeheim, zegt minister Ollongren in een reactie.

"We hadden niet op een dergelijk percentage gerekend, temeer de deelnemers in de veronderstellingen waren dat alles goed was gegaan. Men had de tijd genomen om de instructies door te lezen", zo verklaart onderzoeksleider Jaques de Wit. Hij zegt dat er ingezet moet worden op extra en betere communicatie naar ouderen toe. "Het lijkt nu alsof de stemmethode voor expats gebruikt gaat worden voor 70-plussers, zonder de noodzakelijke vertaalslag te maken."

'Stemmen per post niet per definitie ongeldig'

In een reactie zegt minister Ollongren dat er niet alleen ingezet zal worden op communicatie naar ouderen toe, maar ook dat hun stemmen niet ongeldig worden verklaard als ze vergeten hun stempas te ondertekenen.

De stem is wel ongeldig wanneer iemands stempas ontbreekt. Ook wanneer de stempas niet zichtbaar is in de retourenvelop maar bijgesloten is in de gesloten envelop met het briefstembiljet, kan de stem niet worden geteld. Deze briefstembiljetenvelop mag namelijk niet geopend worden vanwege het eerder aangehaalde stemgeheim.

De kiesraad was niet bij de proef betrokken, maar erkent bij monde van een woordvoerder dat het zorgelijk is dat de proef kennelijk uitwijst dat het stemmen per post voor ouderen lastig is. De kiesraad vertrouwt erop dat het ministerie de zaak serieus aanpakt.