Een 53-jarige man is vrijdag veroordeeld voor de gewelddadige ontsnapping uit tbs-kliniek de Kijvelanden in het Zuid-Hollandse Poortugaal. De rechtbank in Rotterdam heeft hem zes jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd.

De celstraf is de helft van de twaalf jaar die het OM tegen Antonie van H. had geëist. Zo'n hoge straf past meer bij misdrijven als doodslag, oordeelt de rechtbank.

De Rotterdammer ontsnapte samen met medegedetineerde Dennie M. (37) uit Delfzijl. Zij wisten op 1 maart de kliniek te verlaten door een medewerker te gijzelen en te bedreigen met een gaspistool en een mes. Het duo vertrok met een taxi. Ook de chauffeur werd gegijzeld.

M. overleefde de ontsnapping niet. Hij werd in een vuurgevecht met de politie bij de Gelderse plaats Kesteren doodgeschoten.

Vriendin van M. hielp bij ontsnapping

Uit onderzoek blijkt dat zijn vriendin betrokken was bij de ontsnapping uit de tbs-kliniek. De rechtbank veroordeelde haar tot een celstraf van 36 maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Cindy S. (44) uit Appingedam heeft bekend dat ze voor M. de wapens en een mobiele telefoon de kliniek in heeft gesmokkeld.

Tegen haar had de officier van justitie drie jaar cel geëist, waarvan zes maanden voorwaardelijk. "Haar rol moet niet worden onderschat", zegt de rechtbank. "Zonder haar waren de plannen nooit gelukt. Ze is zeer geraffineerd te werk gegaan." Zo droeg ze een rok met gespen, zodat ze door de piepende poortjes van de beveiliging kon glippen met het gaspistool in haar ondergoed.

Van H.: Geen kennis van ontsnappingsplannen

M. overmeesterde met de wapens een psychiatrisch verpleegkundige en sommeerde hem de celdeur van Van H. te openen. Van H., die op de zitting ontkende dat hij op de hoogte was van de ontsnappingsplannen, wist volgens de rechtbank precies wat er stond te gebeuren; hij stond startklaar.

Uit de bewakingsbeelden blijkt geen spoor van twijfel of verbazing bij de verdachte, oordeelt de rechtbank. "Hij aarzelde daarna niet het mes te gebruiken om bewakers te dwingen de deur te openen."

Van H. heeft al bijna zijn hele leven in gevangenschap doorgebracht. Mede daarom legt de rechtbank een lagere gevangenisstraf op dan geëist werd. Daarbij heeft de rechtbank ook de duur en het strenge regime van de opgelegde tbs meegewogen.