De veiligheidsdiensten AIVD, MIVD en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) willen meer budget en beter samenwerken met bedrijven vanwege digitale spionage uit China en Rusland. Die vormt een directe bedreiging voor de Nederlandse economie, zeggen de diensten donderdag in Het Financieele Dagblad (FD).

De veiligheidsdiensten zeggen op dagelijkse basis hackers uit Rusland en China te betrappen bij inbraken in de computers van bedrijven en universiteiten. Ook wordt regelmatig geprobeerd om drinkwatervoorzieningen, banken en telecom- en energienetwerken aan te vallen.

AIVD-directeur Erik Akerboom zegt in het FD dat er een "nieuwe wapenwedloop" gaande is. "Daarin past geen naïviteit. Het nationale verdienvermogen wordt bedreigd." Ook Jan Swillens van de MIVD benadrukt dat er een directe dreiging is vanuit Rusland en China. "Ze willen het, ze kunnen het en ze doen het."

Doelwitten van de landen zijn volgens de diensten onder andere de maritieme sector, de lucht- en ruimtevaart, kunstmatige intelligentie, landbouwtechnologie en kwantumtechnologie.

Volgens de diensten zijn er steeds meer staatshackers die buitenlandse overheden aanvallen. In december werden twee Russische spionnen uit Nederland gezet omdat zij hier een spionagenetwerk hadden opgebouwd volgens de AIVD.

Dreiging uit China wordt onderschat

Akerboom zegt dat ondernemers en universiteiten vooral de dreiging vanuit China onderschatten. Dat land werkt volgens hem met een "bestellijst van technologie die ze willen ophalen in de wereld". De AIVD-baas wil dat buitenlandse investeringen in Nederland daarom worden beoordeeld vanuit het perspectief van de nationale veiligheid. Hij noemt geen concrete voorbeelden in de krant.

Bedrijven klagen tegelijkertijd over de gebrekkige communicatie vanuit veiligheidsdiensten en "eenrichtingsverkeer". Zo moeten getroffen ondernemingen wel informatie leveren, maar krijgen ze daar niets voor terug, zegt Michiel Steltman van de koepel van datacenters in het FD. De veiligheidsdiensten erkennen dit en maken plannen om die communicatie te verbeteren.

Ze hopen dat een volgend kabinet een groter budget beschikbaar stelt, zodat meer hackers betaald kunnen worden en ICT-systemen opgezet kunnen worden. De AIVD-begroting bedraagt nu 308 miljoen. Wat de MIVD krijgt, is niet openbaar.