De persoonlijke gegevens van honderdduizenden asielzoekers zijn door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zeven jaar lang onrechtmatig gedeeld met de politie, meldt NRC maandagavond op basis van een conceptbrief aan de Tweede Kamer van demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie) en staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Migratie).

In de brief staat dat het delen van de zeer gevoelige gegevens van de asielzoekers definitief wordt gestopt.

De persoonlijke gegevens, waaronder godsdienst, etniciteit, leeftijd, land van herkomst en naam, werden gedeeld met het Nationaal Vreemdelingen Informatieknooppunt (NVIK) van de politie. Het delen van deze informatie is in strijd met de wet, zeggen juristen in NRC.

De asielzoekers tekenden op verzoek van COA-medewerkers net na hun aankomst in Nederland een toestemmingsverklaring, waarin ook stond dat hun gegevens gedeeld konden worden met de politie. Zij konden alleen de optie 'ja' aankruisen, blijkt uit een voorbeeld uit april 2020. Het toestemmingsformulier werd asielzoekers voorgelegd voordat ze rechtsbijstand konden krijgen; ook advocaten waren hier volgens de krant niet van op de hoogte.

Het COA gebruikt het formulier sinds de zomer niet meer en sinds juli wordt geen informatie meer gedeeld met de politie. Volgens NRC drong de politie aan op hervatting van de uitwisseling van informatie, omdat die nodig zou zijn voor de nationale veiligheid.

Onduidelijk wat politie met de informatie deed

Het is niet duidelijk wat de politie precies met de informatie deed. Uit extern onderzoek van het COA, dat is ingezien door de krant, blijkt dat "een deel van de persoonsgegevens (voor de politie) van waarde zal blijken en dus achteraf gerechtvaardigd kan worden, maar dat dit voor een groot deel niet geldt".

De informatie moet - omdat die onrechtmatig is verkregen - worden gewist uit de politiesystemen. Het is volgens NRC onbekend of dit al is gebeurd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wilde in de krant niet reageren op vragen, omdat het departement eerst de Kamer wil informeren.