Koning Willem-Alexander haalde in zijn kersttoespraak een tekst van de apostel Paulus aan. Gelovigen reageerden heel enthousiast. Wie was deze Paulus? En welke rol speelt zijn tekst over liefde en vergeving precies in de bijbel?

"De liefde is geduldig en vol goedheid. Ze kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid."

Deze tekst uit 1 Korinthiërs 13 speelde een belangrijke rol in de kersttoespraak van koning Willem-Alexander. Een mooie en begrijpelijke keuze, stelt remonstrantse predikant Joost Röselaers van geloofsgemeenschap Vrijburg in Amsterdam.

"Het is een tekst die heel vaak bij huwelijken wordt aangehaald", legt hij uit. "Het zijn woorden die voor zowel gelovigen als voor seculier publiek van enorme waarde kunnen zijn. De liefde die centraal staat, kan verwijzen naar de gevoelens tussen God en de mensen, maar ook naar de gevoelens tussen twee mensen onderling."

'Deze tekst biedt elke keer weer nieuwe inzichten'

Röselaers probeert echtelieden soms te bewegen om eens verder te kijken dan deze geijkte tekst. "Maar tegelijkertijd zijn het ook zinnen waar zoveel uit te halen valt. Het is een bijna onmogelijk rijke tekst, die voor mij de kern van zowel menselijkheid als het christendom beschrijft. Elke keer haal ik er weer nieuwe inzichten uit: hoe moeten we hier op aarde met elkaar omgaan? De koning probeert een heel moderne nieuwe invulling te geven aan het kerstverhaal."

Ook theoloog en schrijver Alain Verheij vindt het een slimme en toepasselijke keuze van Willem-Alexander. "Voor gelovigen is het een evergreen, de Bohemian Rhapsody onder de bijbelteksten", stelt hij. "Veel brieven van Paulus zijn heel ingewikkeld en nauwelijks te doorgronden. Maar dan opeens komt hij met deze lofzang op de liefde. Ik snap wel dat de koning dit beeld schetst als alternatief voor de manische meningenmachine waar hij ook over sprak."

Koning: 'Misschien bent u moe van de manische meningenmachine'
137
Koning: 'Misschien bent u moe van de manische meningenmachine'

Paulus zorgde ervoor dat christendom grote rol ging spelen

Daar sluit predikant Ad van Nieuwpoort van de Haagse Duinzicht Kerk zich bij aan. "Paulus stelt de liefde boven het geloof en hoop, hij relativeert zijn eigen geloof eigenlijk", legt hij uit. "Deze woorden zijn zo universeel, ze overstijgen alle specifieke religieuze context. Iedereen kan elkaar wel in hokjes stoppen en de verschillen uitlichten. Maar uiteindelijk is er iets belangrijkers, namelijk dat de liefde ons als mensen allemaal verbindt."

De apostel Paulus speelt een cruciale rol in het christelijke geloof. In eerste instantie keerde hij zich tegen het christendom. Maar na een revelatie bekeerde Paulus zich en zorgde hij ervoor dat het christelijke geloof zich richting Europa verspreidde. "Paulus was in eerste instantie iemand met een felle, uitgesproken mening", legt Verheij uit.

"Het type mens waar Willem-Alexander in zijn toespraak ook naar verwijst. Maar na zijn bekering zag Paulus dat het ook anders kon. Dankzij zijn inzet werd het christelijke geloof een grote internationale stroming. Hij stichtte op meerdere plekken in het Romeinse rijk christelijke gemeenschappen en leerde de mensen daar in vrede met elkaar te leven."

'De bijbel kan ons ook in 2020 nog troost en hoop bieden'

De theoloog ziet hierin een duidelijke link naar de actualiteit. "Het waren voor de burgers toen óók verwarrende tijden; onzekerheid leidt tot frictie en onrust. Veel mensen vonden toen troost en structuur in de nieuwe ideeën waar Paulus ze mee in aanraking bracht."

De Haagse predikant Van Nieuwpoort geeft Willem-Alexander grote complimenten voor de manier waarop hij in zijn kersttoespraak de woorden van Paulus breed onder de aandacht heeft gebracht. "Veel Nederlanders hebben geen idee meer wat er in de bijbel staat", stelt hij.

"Terwijl heel veel van die oude teksten ons nog steeds enorm kunnen aanspreken en helpen. Er staan veel citaten in die ons troost of houvast kunnen bieden in tijden van wanhoop, onzekerheid en angst. Het is heel knap hoe de koning het geloof ontdoet van alle dogmatiek en de burgers laat zien hoeveel waarden het boek na tweeduizend jaar nog kan hebben."

Koorzangers luiden kerst in met helmen op in Notre-Dame in Parijs
68
Koorzangers luiden kerst in met helmen op in Notre-Dame in Parijs