De politie heeft vrijdag gereageerd op een uitzending van Zembla, waarin een arrestatie met een politiehond in maart centraal stond. Daarbij werd buitensporig veel geweld toegepast, luidt het oordeel van het Openbaar Ministerie (OM) in de uitzending. Korpschef Henk van Essen wil onderzoeken of geldende richtlijnen, die vertellen wanneer het inzetten van een diensthond verantwoord is, "de gewenste werking hebben".

De inzet van politiehonden staat niet beschreven in de ambtsinstructie van agenten. Momenteel zou een adviescommissie op aanvraag van de Nationale ombudsman de richtlijnen omtrent het inzetten van diensthonden onder de loep nemen. Van Essen stelt dat het advies "een belangrijke positie krijgt in de ambtsinstructie". De "duidelijke regels" gaan volgend jaar officieel van kracht, maar intern wordt nu al de nieuwe regelgeving gevolgd, voegt hij toe.

De politiechef stelt dat in "verreweg het merendeel van de gevallen" er een gepaste hoeveelheid geweld wordt ingezet door Nederlandse agenten. "Achteraf wordt de inzet altijd getoetst op proportionaliteit: bij fouten wordt er gecorrigeerd en er lering uit getrokken", aldus Van Essen.

Momenteel wordt een diensthond ingezet bij een aanhouding met verhoogd risico of als de openbare order ernstig in het geding raakt, schrijft de politie. "De beelden zien er meestal heftig uit", voegt Van Essen toe. "Het heeft effect op iedereen die daarbij betrokken is. Ons uitgangspunt is om met zo weinig mogelijk geweld ons doel te bereiken", voegt de korpschef toe.

'Makkelijk om achteraf te zeggen: dat had anders gekund'

Van Essen bevestigt dat er intern een onderzoek loopt naar een hondengeleider nadat het OM had geconcludeerd dat buitensporig veel geweld was gebruikt bij een arrestatie. Daarbij waarschuwt de korpschef voor de gedachte "dat had anders gekund". Volgens Van Essen is dat achteraf makkelijk om te zeggen: "Het is van belang dat we leren van deze casuïstiek en bevindingen toepassen in toekomstige optredens."

Zembla toonde beelden van een arrestatie met een politiehond in maart, waarbij een verdachte, die onder invloed was van lachgas, overlast veroorzaakte. De man werd door gebruik van een politiehond overmeesterd en daarna getaserd. Toen de verdachte op de grond lag, bleven agenten geweld toepassen. Daarnaast bleef de hond doorbijten, hoewel de hondengeleider hem meermaals beval om los te laten.

Politiewetenschapper Jaap Timmer noemde de politie-inzet in gesprek met Zembla "ongeoorloofd geweldgebruik en een vorm van marteling". Van Essen wijst op de belangrijke functie die diensthonden hebben bij de politie. "Ze worden jaarlijks duizenden keren ingezet en zorgen ervoor dat veel gevaarlijke situaties worden voorkomen of beëindigd. Dat komt zowel de veiligheid van collega's als burgers ten goede."