In zowel het parlement als de media ontstond vorige week discussie over de zogenoemde antihomoverklaring van reformatorische scholen die ouders moeten ondertekenen voordat een kind wordt toegelaten. Een Kamermeerderheid wil van de verklaring af, terwijl streng christelijke scholen deze verdedigen. Wat staat er eigenlijk in het document en hoe gaan reformatorische scholen hiermee om?

Het identiteitsprofiel is opgesteld door de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS). In deze verklaring (pdf) staat expliciet dat seksualiteit te maken heeft "met het vormen van een onverbrekelijke verbintenis in een huwelijk tussen één man en één vrouw". Deze zienswijze is gebaseerd op het zevende gebod in de Bijbel.

Volgens de VGS verwezen politici en media in de afgelopen week veelvuldig naar een oude identiteitsverklaring. Daarin staat: "Een homoseksuele levenswijze is in strijd met Gods Woord en wordt als zodanig afgewezen."

Deze zin is volgens de vereniging in 2017 uit het document gehaald. VGS-voorzitter Pieter Moens zegt tegen Omroep Gelderland dat de tekst is geschrapt, omdat anders "de medemens die worstelt met deze gevoelens" bewust "in de kou" wordt gezet. "En dat willen we niet", aldus Moens.

“Zo'n verklaring geeft je het gevoel: je mag wel lhbti zijn, maar je mag het niet praktiseren.”
Astrid Oosenbrug, voorzitter COC

COC Nederland zegt dat het niet gaat om de precieze woorden die in de verklaring staan, maar om het gevoel dat eruit spreekt.

"Zo'n verklaring geeft je het gevoel: je mag wel lhbti zijn, maar je mag het niet praktiseren. Dat is geen gezonde en veilige omgeving om in op te groeien", zegt voorzitter Astrid Oosenbrug van de organisatie die opkomt voor de belangen van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgender- en interseksepersonen (lhbti's).

Homoseksuele leefwijze in strijd met Bijbelse opvatting

De VGS zegt dat alle reformatorische scholen in Nederland van het identiteitsprofiel gebruikmaken. Het gaat dan om 7 middelbare scholen en 180 basisscholen. Ouders hoeven het document niet altijd letterlijk te ondertekenen. Op reformatorische basisscholen komt dit praktisch niet voor, aldus een VGS-woordvoerder.

Op de school van scholengemeenschap Pieter Zandt in Kampen moeten ouders de verklaring wel ondertekenen. De middelbare school doet dat, "omdat ouders het recht hebben te weten waar de school voor staat", zegt bestuursvoorzitter Johan van Putten in gesprek met NU.nl.

Van Putten zegt dat de identiteitsverklaring wordt "weggezet" als antihomoverklaring en noemt dit een "verkeerde voorstelling van zaken". "Homoseksuele leerlingen of docenten zijn van harte welkom", zegt hij.

Bovendien staat de Pieter Zandt volgens hem voor een "veilige omgeving waarbinnen mensen zich kunnen ontwikkelen, ongeacht hun seksuele geaardheid". "Als een leerling homo of lesbienne is, wordt hij of zij niet uit de school gewerkt, maar voluit gerespecteerd en gewaardeerd", zegt hij.

Wel zal de school met diegene in gesprek gaan en "uitleggen dat een homoseksuele leefwijze strijdig is met Bijbelse opvattingen", erkent de bestuursvoorzitter.

“Ouders hebben het recht te weten waar de school voor staat”
Johan van Putten, bestuursvoorzitter van de reformatorische scholengemeenschap Pieter Zandt

COC: 'Homo zijn en homo doen is volgens deze school niet hetzelfde'

Dat laatste is precies wat COC Nederland zo tegenstaat. "Je vraagt aan een leerling een heel wezenlijk deel van zichzelf naast zich neer te leggen. Homo zijn en homo doen is wat deze school betreft niet hetzelfde. Dat onderstreept precies waar het probleem zit", zegt een woordvoerder.

Hoewel scholen zeggen dat iedereen welkom is en dat dit in de praktijk prima gaat, hoort de organisatie andere verhalen van van reformatorische leerlingen. "Regelmatig laten zij weten dat ze op school moeten vechten tegen hun 'verkeerde geaardheid', dat homoseksualiteit wordt vergeleken met een ziekte en dat leerkrachten lessen over homoacceptatie overslaan", aldus COC Nederland.

Oosenbrug vindt dat ouders of leerkrachten de verklaring dan ook niet moeten ondertekenen: "Omdat je daarmee de boodschap uitspreekt dat je lhbti niet ziet als onderdeel van onze samenleving." Daarbij hebben de leerlingen volgens haar een "lastige leeftijd". "Je bent aan het puberen en jezelf aan het ontdekken, maar je ouders hebben al zo'n verklaring getekend."

Niet voor niets worden lhbti-jongeren volgens de organisatie vier keer zo vaak als gemiddeld gepest en doen zij bijna vijf keer zo vaak een zelfmoordpoging.

Slob krabbelt terug: 'Homoseksuele identiteit afwijzen gaat te ver'
165
Slob krabbelt terug: 'Homoseksuele identiteit afwijzen gaat te ver'

Kamer neemt motie over afschaffing verklaring aan

De discussie over de verklaring ontstond vorige week naar aanleiding van een artikel in Trouw. Daarin vertelden twee jonge homoseksuele mannen dat ouders van leerlingen op hun reformatorische school een verklaring hadden ondertekend waarin homoseksualiteit wordt afgekeurd.

Minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) beloofde vorige week te gaan bekijken hoe de identiteitsverklaring zich verhoudt tot de wetgeving. SP, D66, GroenLinks, PvdA en VVD noemden de verklaringen in een Kamerdebat "volstrekt onacceptabel" en willen dat het kabinet hier met spoed een einde aan maakt.

Hoewel scholen op basis van de vrijheid van onderwijs (artikel 23 van de Grondwet) mogen uitdragen dat zij een homoseksuele leefwijze op godsdienstige gronden afwijzen, hekelden Kamerleden minister Slob. Hij had gezegd dat scholen homoseksualiteit mogen afkeuren, zolang ze ook zorgen voor een veilig onderwijsklimaat. Volgens de Kamer gaan deze twee dingen niet samen.

Dinsdagmiddag stemde de Tweede Kamer in met de motie van SP-Kamerlid Peter Kwint om een einde te maken aan de identiteitsverklaring.