Bij een pluimveebedrijf in de Gelderse plaats Altforst is de vogelgriep vastgesteld, laat het ministerie van Landbouw donderdag weten in een persbericht. De dieren zijn besmet met de voor mensen besmettelijke, hoogpathogene H5-variant. Onlangs werd de vogelgriep nog vastgesteld bij twee dode zwanen in Nederland.

Het gaat om een bedrijf waar ouderdieren van vleeskuikens worden gehouden. Die zullen vanwege de besmettingen allemaal geruimd worden. Het ministerie onderzoekt negen andere bedrijven in de omgeving. Voor 25 andere binnen een straal van 10 kilometer geldt een verbod op vervoer van onder meer alle dieren, mest en dierlijke producten.

Sinds vorige week vrijdag geldt een ophokplicht voor alle commerciële pluimveebedrijven in Nederland, na de ontdekking van de besmette knobbelzwanen in het Utrechtse Kockengen. Het ministerie heeft aanvullende maatregelen aangekondigd voor eigenaren van hobbyvogels, die ervoor moeten zorgen dat hun dieren niet met watervogels in contact komen. Ook is er een verbod ingesteld op het tentoonstellen van sierpluimvee en watervogels.

De twee knobbelzwanen in Utrecht zijn vermoedelijk besmet geraakt doordat trekvogels uit Rusland het vogelgriepvirus hebben meegenomen. In Rusland is al meerdere keren melding gemaakt van vogels met vogelgriep.

Het H5-vogelgriepvirus kan ook mensen besmetten. Dat gebeurt echter niet vaak. Sinds 2003 zijn er 861 menselijke besmettingen en 455 sterfgevallen gerapporteerd bij de gezondheidsorganisatie WHO.

Verschillende soorten vogelgriep

Vogelgriep of aviaire influenza komt in veel verschillende varianten voor. Er bestaan milde, laagpathogene varianten (LPAI) en gevaarlijke, zeer besmettelijke hoogpathogene versies (HPAI). Er is sprake van (klassieke) vogelpest als veel vogels tegelijkertijd besmet raken met een gevaarlijke variant en doodgaan.

Vogels kunnen het vogelgriepvirus aan elkaar doorgeven via ademhaling, oogvocht en mest. Kippen en kalkoenen zijn het gevoeligst voor besmetting. Ook mensen en handelstransporten kunnen het virus verspreiden. Reizigers kunnen dat bijvoorbeeld al doen via een restje vogelpoep onder hun schoenen.

Pluimveesector werd eerder door vogelgriep getroffen

In 2003 werd de Nederlandse pluimveesector hard getroffen door de vogelpest van het type H7N7. Bij 1.349 pluimveehouderijen werden kippen, kalkoenen en eenden gedood. In totaal werden 30,7 miljoen landbouw- en hobbydieren geruimd.

In 2014 werd op vier plekken vogelgriep van het type H5N8 aangetroffen. Na deze uitbraken heeft het toenmalige kabinet het land opgedeeld in vier regio's om de vogelgriepuitbraak zo goed mogelijk in te dammen. Ook in de jaren daarna dook het virus met enige regelmaat op, maar de besmetting kon telkens worden beperkt tot hooguit enkele bedrijven.