De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema zegt zich te herkennen in de gepresenteerde feiten in het onderzoek naar de Black Lives Matter-demonstratie die op 1 juni op de Dam in Amsterdam plaatsvond. Voortaan zal de driehoek zich beter later informeren, schrijft Halsema in een bestuurlijke reactie op het onafhankelijke onderzoeksrapport.

De onderzoekers stelden in het rapport dat de driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) niet als overlegorgaan functioneerde. De besluitvorming voorafgaand en tijdens de demonstratie was slordig, luidde de conclusie.

"We hebben in kort tijdsbestek en een ingewikkelde context gezocht naar de balans tussen het grondrecht op demonstreren, het kanaliseren van de heftige emoties naar aanleiding van de dood van George Floyd door politiegeweld in de VS, het voorkomen van ongeregeldheden en de gezondheidsrisico's van grote samenkomsten in tijden van corona. De commissie acht de bestuurlijke besluiten gelet op de context begrijpelijk", schrijft Halsema. "Tegelijkertijd is het van belang dat het zich niet nog een keer herhaalt, de werkwijze verdient verbetering."

Om die werkwijze te verbeteren, bevalen de onderzoekers onder meer aan dat de driehoek voorafgaand aan een demonstratie samenkomt om eventuele scenario's te bespreken en dat de crisiscommunicatie niet meer via WhatsApp verloopt.

Driehoek stelde na 1 juni al nieuwe beleidslijn op

"De aanbevelingen van de commissie zijn waardevol, we leren ervan. In de weken en maanden na de
demonstratie op 1 juni hebben we reeds diverse stappen gezet", schrijft Halsema. Zo is er na de demonstratie een nieuw beleidslijn opgesteld, waarin de werkwijze en het besluitvormingsproces zijn aangescherpt. "Op basis van die beleidslijn zijn alle demonstraties sindsdien voorbereid."

Naar aanleiding van het rapport zegt Halsema de nadruk te leggen op het versterken van de informatiepositie, ook bij "ogenschijnlijk laag risico dan wel kleinschalige gebeurtenissen". Ook gaat de driehoek nadere afspraken maken over de crisiscommunicatie.

Drukte door protest op de Dam in Amsterdam
64
Drukte door protest op de Dam in Amsterdam

Halsema betreurt ontstaan gezondheidsrisico

Aanvankelijk ging de driehoek uit van een demonstratie met 250 tot maximaal 300 deelnemers. Dit werden er uiteindelijk vele duizenden. Doordat het zo druk werd op het Amsterdamse plein, was het voor de deelnemers onmogelijk om voldoende afstand te houden. De burgemeester en politie besloten de anderhalvemeterregel niet te handhaven, een besluit waar veel kritiek op kwam.

Hoewel er te veel mensen op een te kleine afstand van elkaar waren, is de demonstratie - voor zover vast te stellen - geen brandhaard van nieuwe coronabesmettingen geweest. "Maar dat was zeker niet ondenkbaar", stellen de onderzoekers.

"Wij benadrukken nog eens dat wij het betreuren dat er een gezondheidsrisico heeft kunnen ontstaan", schrijft Halsema. "Om deze reden hebben wij onmiddellijk na 1 juni lessen willen trekken."