Vorig jaar zijn 44 vrouwen om het leven gebracht, zo blijkt woensdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In meer dan de helft van de gevallen was de partner of de ex van de vrouw de (vermoedelijke) dader. Echtelijke ruzies en jaloezie zijn al jarenlang "de meest voorkomende motieven om een vrouw van het leven te beroven".

De vrouwelijke slachtoffers worden vaak in hun eigen huis doodgestoken of gewurgd.

Waar vorig jaar in 23 van de 44 gevallen de (ex-)partner de vermoedelijke dader was, ging het in 2018 zelfs om 33 van de 43 gevallen. In de periode 2015 tot en met 2019 is bij bijna zes op de tien gevallen een partner of ex de dader. Het daadwerkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, omdat moord op een vrouw die niet getrouwd was of een geregistreerd partnerschap met de dader had buiten de categorie '(ex-)partnergeweld' valt.

Opvallend genoeg dalen de moord- en doodslagcijfers al jaren flink in Nederland, maar is de daling minder sterk bij vrouwelijke slachtoffers. In 2000 werden 153 mannen omgebracht, tegenover 70 vrouwen. In 2019 ging het om 81 gedode mannen tegenover 44 vrouwen. Mannen worden veelal door een kennis of vriend omgebracht of worden het slachtoffer van een liquidatie.

Een van de bekendere zaken in Nederland als het gaat over dodelijk geweld door een ex-partner, is die van de doodgeschoten scholiere Humeyra. Het zestienjarige meisje beëindigde een kortstondige relatie met Bekir E., die haar vervolgens stalkte en uiteindelijk doodschoot in de fietsenstalling van haar school. De man bleek eerder al exen te hebben lastiggevallen uit woede over het verbreken van een relatie. Hoewel het tienermeisje meerdere malen om hulp vroeg bij instanties, kreeg ze dit niet.

Bijna helft Nederlandse vrouwen had met fysiek of seksueel geweld te maken

Onderzoek van het Europees bureau voor de grondrechten (FRA), dat wetenschappelijk onderbouwd advies geeft aan beleidsmakers, wees uit dat 45 procent van de Nederlandse vrouwen ooit een vorm van fysiek of seksueel geweld heeft ervaren. In de andere EU-landen ligt dit percentage gemiddeld op 33.

Renée Römkens, bijzonder hoogleraar Gender Based Violence aan de Universiteit van Amsterdam, zei onlangs tegen het magazine OneWorld dat het principe dat een man het niet kan verdragen geen controle te hebben over 'zijn' vrouw nog steeds een probleem in Nederland is.

Politie bij de school van tienermeisje Humeyra. (Foto: ANP)

Vrees dat huiselijk geweld toeneemt

De vrees bij hulporganisaties is dat het aantal gevallen van huiselijk geweld alleen maar zal toenemen door het coronavirus. Zo verblijven veel partners nu langer in dezelfde ruimtes doordat ze thuiswerken. Dat leidt er ook toe dat het melden van huiselijk geweld een stuk moeilijker is geworden.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming en apothekersorganisatie KNMP lanceerden in mei daarom het codewoord 'masker 19', dat slachtoffers van huiselijk geweld kunnen noemen bij apotheken om zo hulp te kunnen krijgen.