De tabaksindustrie heeft toch invloed kunnen uitoefenen op het Nationaal Preventieakkoord en de bijbehorende tabaksmaatregelen van het kabinet, concludeert onderzoeksplatform The Investigative Desk in een publicatie op Follow The Money.

Bij de aftrap van de onderhandelingen over het preventieakkoord in 2018 was het de bedoeling dat de volksgezondheid leidend zou zijn. Daarom werd de tabaksindustrie expliciet geweerd uit de onderhandelingen. Toch heeft de sector via de Tweede Kamer, de coalitie en andere partijen invloed kunnen uitoefenen op de onderhandelingen.

Door die invloed zouden eerder opgestelde plannen voor accijnsverhogingen, neutrale verpakkingen en een uitstalverbod zijn aangepast of vertraagd.

De tabakssector had onder meer invloed via bondgenoten VNO-NCW, MKB-Nederland en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. Via hen kon de tabaksindustrie haar beklag doen bij staatssecretaris Paul Blokhuis over accijnsverhogingen.

In de publicatie wordt coalitiepartner VVD aangewezen als "hoofdrolspeler" in het behartigen van de belangen van de tabaksindustrie tijdens het coalitieoverleg over het preventieakkoord. De partij zou zich hebben laten informeren door de industrie en tegen verdere accijnsverhoging zijn uit ondernemersbelang.

Tabak moet uit het zicht: waarom wordt roken niet verboden?
112
Tabak moet uit het zicht: waarom wordt roken niet verboden?

Verdere prijsverhoging op losse schroeven

In het eerste conceptakkoord zou de prijs van een pakje sigaretten stapsgewijs omhoog gaan, tot 10 euro in 2023. Volgens de eerste versie is accijnsverhoging "de meest effectieve maatregel" in de strijd tegen roken. In het slotakkoord is een pakje sigaretten dit jaar echter 1 euro duurder geworden en moeten de effecten hiervan eerst worden gemeten voordat de prijs eventueel weer omhoog gaat.

Andere maatregelen uit het conceptakkoord zijn ook aangepast. Zo zijn tabaksspeciaalzaken en zo'n 150 gemakswinkels uitgezonderd van het uitstalverbod. Ook mogen e-sigaretten en sigaren nog twee jaar langer verkocht worden met hun merkkleuren en logo’s.

Daarmee lijkt volgens de publicatie de doelstelling van minder dan 5 procent volwassen rokers en nul rokende jongeren in 2040 onhaalbaar.