In de afgelopen vijf jaar zijn er 31 valse verklaringen van gedrag (VOG) geregistreerd. Dat blijkt uit documenten die radioprogramma Argos heeft opgevraagd bij Justis, de organisatie die verantwoordelijk is voor de uitgiftes en controles van de VOG's. Het gegeven dat er weinig meldingen zijn gemaakt van valse verklaringen, sluit niet uit dat deze wel in omloop kunnen zijn.

Dat schreef een afdelingsmanager van het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag (COVOG) vorig jaar augustus in een interne mail, die in handen is van Argos. Een VOG is een verklaring waarin staat dat iemands strafrechtelijke verleden geen risico vormt voor het werk dat de persoon in kwestie gaat uitvoeren.

Ook blijkt uit interne communicatie van de screeningsautoriteit dat werkgevers kopieën of gemailde pdf's van VOG's accepteren. Hierdoor is controle op echtheidskenmerken niet meer mogelijk en dit werkt vervalsingen in de hand die onopgemerkt blijven. Van de 31 ontdekte valse verklaringen is in de meeste gevallen aangifte gedaan bij de politie.

Het aantal meldingen nam vooral snel toe nadat Justis in 2019 had gewaarschuwd voor nepverklaringen. In dat jaar kwamen er vijftien boven water. In de jaren ervoor schommelde het aantal valse VOG's tussen de één en zeven. De meeste valse verklaringen zijn ontdekt in de zorg, maar ook het gevangeniswezen, de horeca en bij gemeenten komen ze voor.

Het bekendste voorbeeld van een zaak waarin een vervalste VOG aan het licht kwam, is die van de vorig jaar veroordeelde Rahiied A. Hij kreeg twintig jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het plegen van vier moorden en zeven pogingen tot moord. Hij diende tijdens zijn werk als verzorgende in verpleeghuizen onnodig insuline toe aan zijn slachtoffers. A. had de datum veranderd op zijn eerder afgegeven verklaring, die niet meer geldig was.

IGJ: Nog geen onrechtmatigheden aangetroffen bij zorginstellingen

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) laat in een reactie aan Argos weten dat ze bij toezichtbezoeken aan zorginstellingen regelmatig aan de werkgevers vragen hoe ze zeker weten dat hun medewerkers een geldige VOG hebben. De IGJ heeft bij deze steekproefsgewijze controles nog geen onrechtmatigheden aangetroffen.

"Wij vinden het belangrijk dat de zorg veilig is. Daarom moet een zorgbestuurder zeker weten dat een medewerker betrouwbaar is. Een geldige VOG is daarom een verplichting. Als mensen melding willen doen van een valse VOG dan kunnen zij dit doorgeven aan Justis. Justis neemt dan contact op met de IGJ en met de politie", aldus de inspectie.