Boeren protesteren woensdag opnieuw tegen de veevoermaatregel van minister Carola Schouten (Landbouw). De landelijke protestdag vindt deze keer echter niet plaats in Den Haag, maar in de buurt van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in Bilthoven. Waarom kiezen de boeren ervoor om bij het onderzoeksinstituut te demonstreren?

Schouten wil per 1 september het voeren van eiwitrijk krachtvoer aan koeien verbieden. Voer met minder eiwit zou de uitstoot van ammoniak (waar stikstof in zit) moeten verminderen. Door deze verminderde uitstoot komt er meer ruimte voor de bouw van huizen en aanleg van wegen, want ook daar komt stikstof bij vrij.

De boeren zijn boos over deze maatregel en gaan sinds enkele weken weer met landbouwvoertuigen de straat op om te demonstreren tegen het beleid van Schouten. Zo blokkeerden ze de afgelopen weken meerdere wegen en distributiecentra van supermarkten. Woensdag wordt onder meer in de buurt van het RIVM geprotesteerd.

Het onderzoeksinstituut berekende vorig jaar dat de veehouderij de grootste veroorzaker van het stikstofprobleem in Nederland is, waarna Schouten met maatregelen kwam. Volgens de boeren klopt dat echter niet. Het RIVM zou tot die conclusie zijn gekomen door voor de veehouderij andere rekenmodellen te gebruiken dan voor andere sectoren. Hierdoor zou de veehouderij strenger worden beoordeeld op de bijdrage aan het stikstofprobleem dan bijvoorbeeld het wegverkeer.

Honderden boeren protesteren in De Bilt tegen veevoermaatregel
97
Honderden boeren protesteren in De Bilt tegen veevoermaatregel

Agractie: RIVM meet met twee maten

"We willen aantonen dat de sector verontrust is over de manier waarop door het RIVM gerekend wordt. Het is erg willekeurig", zegt Agractie-bestuurder Eric Luiten in gesprek met NU.nl. Volgens Luiten meet het RIVM met twee maten. Agractie wil dat voor alle sectoren dezelfde rekenmodellen worden aangehouden. "Boeren vinden de manier waarop het RIVM nu rekent krom", aldus Luiten.

Hoewel de actiegroep zich realiseert dat niet het onderzoeksinstituut, maar de minister uiteindelijk verantwoordelijk voor het beleid is, wil ze Farmers Defence Force (FDF) - die tot de landelijke protestdag opriep - en collega's uit de sector ondersteunen.

De boeren willen woensdag bij het RIVM afdwingen dat het instituut andere berekeningen maakt en dat die beter worden gecontroleerd. "Daarnaast gebeurt er nu ook niets in Den Haag door het zomerreces", zegt Luiten.

Milieudeskundige Johan Vollenbroek, die er met een rechtszaak voor zorgde dat de Nederlandse overheid zich aan de eigen stikstofregels moet houden, zegt de kritiek van de boeren te begrijpen. "De rekenmethodes zijn inderdaad krom. Terwijl boeren gevolgen ondervinden van de stikstofmaatregelen, kunnen er wel snelwegen worden gebouwd."

Hij verwijst naar een onderzoek van EenVandaag waaruit blijkt dat een slimme rekentruc dit mogelijk zou maken. "Niet alleen de boeren, maar ook andere sectoren moeten opdraaien voor de bouw van huizen en wegen. Er moet door het kabinet gekeken worden naar eerlijke oplossingen", aldus Vollenbroek.

RIVM: 'Wegverkeer gedraagt zich anders'

Wim van der Maas, projectleider bij het RIVM, erkent dat er voor wegen andere rekenmodellen worden toegepast dan voor de veehouderij. Volgens hem is daar echter een logische verklaring voor. "Wegverkeer gedraagt zich anders, dus dat moet op een andere manier berekend worden. Daarom gebruiken we daar andere modellen voor", zegt Van der Maas. "Zo is de veehouderij een stilstaande bron, terwijl het verkeer een bewegende bron is."

Van der Maas voegt er wel aan toe dat een commissie van experts, onder leiding van Leen Hordijk, in juni heeft geconcludeerd dat de rekenmethode van het RIVM moet worden verbeterd. Het is de bedoeling dat op korte termijn voor alle sectoren dezelfde meetmethode wordt gebruikt. "Mogelijk biedt dat dus een uitkomst", aldus de projectleider.

Volgens Van der Maas komt minister Schouten na de zomer met een plan voor de verbeterde rekenmodellen.