Het Openbaar Ministerie (OM) formuleert dinsdag de strafeis tegen Thijs H., die vervolgd wordt voor het doodsteken van drie wandelaars in mei van vorig jaar. De man is door experts ontoerekeningsvatbaar verklaard, maar tijdens voorgaande zittingen heeft justitie hier vraagtekens bij gezet. Volg hier de laatste ontwikkelingen.

Welkom bij het liveblog over een van de laatste dagen van de inhoudelijke behandeling in de zaak-Thijs H. Vandaag komt het Openbaar Ministerie (OM) met de strafeis. Mijn naam is Lisa van der Wal, bij vragen of opmerkingen ben ik bereikbaar via lisa@nu.nl of via NUjij. 

  • In mei 2019 heeft Thijs H. drie mensen doodgestoken
  • Volgens experts had de 28-jarige een ernstige psychose
  • De officieren van justitie waren eerder kritisch en wilden weten of H. wel echt volledig ontoerekeningsvatbaar was
De strafeis samengevat
Het OM vindt dat Thijs H. niet ontoerekeningsvatbaar is, maar verminderd toerekeningsvatbaar. En daarmee staat de gang naar een celstraf in combinatie met tbs open. Omdat het gaat om zeer ernstige feiten, maar er door onder meer de verminderde toerekeningsvatbaarheid van H. wel verzachtende omstandigheden zijn, komt het neer op een eis van 24 jaar in combinatie met verplichte behandeling. 

Het OM zet vraagtekens bij de rapportage van het PBC en vraagt de rechtbank om zelf te oordelen of de moorden H. aangerekend kunnen worden. Zo vindt het OM dat de ouders van H. sturend zijn geweest in het onderzoek naar de psyche van de man. 

Advocaat Sébas Diekstra, die de nabestaanden van de vrouw die in Den Haag werd doodgestoken en de tweelingzus van een van de Limburgse slachtoffers bijstaat, laat weten dat voor de nabestaanden geen straf te hoog kan zijn. "Maar met de voorliggende feiten en binnen de juridische kaders is dit niets minder dan een passende strafeis."
dinsdag om 15:11
Bedankt voor het meelezen van dit liveblog. Zo dadelijk volgt een verslag op NU.nl en ook morgen kun je lezen over het pleidooi en het laatste woord van H.
dinsdag om 15:10

De zitting is geschorst tot morgenochtend. Dan mag de advocaat van H., Serge Weening, reageren op het requisitoir.

Ik heb nog twee lezersvragen binnengekregen die nog niet beantwoord zijn in het liveblog. Zo wordt gevraagd of de familie van Thijs H. vervolgd gaat worden voor hun bemoeienis. Dit kan niet omdat de naasten van een verdachten niet hoeven mee te werken aan een veroordeling. Ze kunnen zich beroepen op hun verschoningsrecht. Ook actief tegenwerken is volgens het betoog van het OM vandaag niet strafbaar. 

De tweede lezersvraag ging over of Thijs H. spijt heeft. Nu kan ik niet in iemands hoofd kijken, maar hij heeft tijdens zittingen meermalen gezegd dat hij wroeging heeft. Dit is op mij ook oprecht overgekomen. 

dinsdag om 14:53
Het OM wil 24 jaar cel en tbs met dwangverpleging, omdat de feiten die H. heeft gepleegd tot de ernstigste behoren. De gruwelijkheid waarmee de slachtoffers zijn "afgeslacht" zijn reden tot verhoging van de eis. Omdat zijn psychische toestand "verre van gezond was" wil het OM geen levenslang eisen, maar een celstraf in combinatie met behandeling. Met levenslang kan geen tbs worden opgelegd.
dinsdag om 14:49
Het OM wil een celstraf van lange duur.
dinsdag om 14:49
Thijs H. hoopte volgens het OM zelf op tbs met voorwaarden, zodat hij een opleiding zou kunnen doen. Hierin heeft het OM geen vertrouwen.
dinsdag om 14:48
Het OM wil tbs met dwangverpleging. Dat is behandeling in een gedwongen kader, wat de verwachting al was bij deze zaak. Het recidiverisico kan hoog zijn bij H.
dinsdag om 14:42
De schadeclaims van de nabestaanden worden besproken. Hierna komt de strafeis. Omdat het OM Thijs H. niet ontoerekeningsvatbaar acht, zal het een celstraf in combinatie met tbs gaan worden, zo is de verwachting.
dinsdag om 14:41
Etsuko was een echtgenote, een zus en een vriendin. Ze was gek op haar honden, zo vertelt het OM. Diny was een liefdevolle vrouw en moeder. Na haar pensioen ging ze als vrijwilliger aan de slag en ze hield van wandelen met de hond. Frans was een echtgenoot die hield van zijn hond Kyra. Het dier heeft nog geprobeerd haar baas te verdedigen, zo bleek vandaag.
dinsdag om 14:39
Het gewelddadige karakter van de moorden wordt besproken. De slachtoffers hebben ernstige steekletsels opgelopen.
dinsdag om 14:37
We naderen het einde van het requisitoir. Het OM heeft het nu nogmaals over de ernst van de feiten.
dinsdag om 14:27
Cannabis kan een psychose veroorzaken of verergeren, zo legt het OM nu uit. "Artsen hadden hem nota bene gewaarschuwd."
dinsdag om 14:23
Zo heeft H. een cannabisverslaving gehad en zijn sporen van dexamfetamine gevonden. Dat is medicatie die bij ADHD wordt voorgeschreven. H. ontkent dat hij dit heeft geslikt.
dinsdag om 14:19
De zitting is hervat. Het OM gaat door over waarom Thijs H. in hun ogen niet volledig ontoerekeningsvatbaar is. Ze behandelen nu zijn drugsgebruik.
dinsdag om 13:39
Samenvatting van tweede deel zitting
Het OM heeft uiteengezet waarom er twijfels zijn bij het verhaal van Thijs H. en de conclusie van het PBC. Zo zouden de ouders van H. al vanaf het begin de regie hebben geprobeerd te voeren over het onderzoek. Ze maakten een lijst met referenten voor het PBC en hebben met sommige van deze personen al gesproken. Ook kwam, voorafgaand aan het onderzoek bij het PBC, een psychiater langs bij H. die eerder bij Pauw heeft gezeten en daar sprak over de zaak. Het OM noemt dat dit bezoekje nogal mysterieus overkomt en vraagt zich hardop af of H. niet is geïnstrueerd door de man. 

De onderzoekers van het PBC achten H. ontoerekeningsvatbaar als gevolg van een ernstige psychose. Maar het OM vindt het vreemd dat de behandelaars van de ggz-kliniek waar H. voor de steekpartijen werd behandeld, weinig tot geen signalen zagen van deze psychose. De officier van justitie heeft vraagtekens gezet bij het feit dat de onderzoekers van het PBC deze behandelaars ook niet hebben gesproken en hekelt het feit dat er wat feitelijke onjuistheden in het rapport staan. Dit waren geen feiten die voor de conclusie doorslaggevend zijn, overigens. 

Het OM heeft nogmaals benoemd dat ze tegenstrijdigheden zien in de verklaringen van H. Zo veranderen data waarop hij voor het eerst stemmen zou horen en zou hij eerder tegen een vriendin hebben gezegd dat hij nog wel een bepaalde mate van controle had in zijn gekte. 

Gezien het uitgebreide dossier over de psyche van H. komt het OM uit op verminderde toerekeningsvatbaarheid, wat betekent dat zij denken dat de daden hem wel deels aangerekend kunnen worden. Wat H. precies heeft gemankeerd ten tijde van de steekpartijen, is volgens de officier van justitie niet duidelijk.
dinsdag om 13:28
De zitting wordt onderbroken tot 14.15 uur. Daarna komen we dus toe aan het formuleren van de strafeis.
dinsdag om 13:27
Hiermee volgt het OM dus niet de diagnose van het PBC, die Thijs H. volledig ontoerekeningsvatbaar achtte. Met ontoerekeningsvatbaarheid kan geen celstraf worden opgelegd. Het OM zal straks gaan vertellen welke straf zij in het licht van de door hun bevonden verminderde toerekeningsvatbaarheid gepast vinden.
dinsdag om 13:25
Het OM gaat uit van verminderde toerekeningsvatbaarheid, gezien het uitgebreide dossier over de stoornissen van H.
dinsdag om 13:21
Het OM vindt dat het PBC zeer stellige standpunten heeft ingenomen terwijl niet alle informatie voorhanden was. "Het OM heeft ook moeite met de conclusie dat er geen enkele ruimte was voor de verdachte om te kiezen", aldus de officier van justitie. Zo zou Thijs H. zelf eerder hebben gezegd dat hij op een bepaald moment wel twijfelde.
dinsdag om 13:19
De officier van justitie vindt het ook opmerkelijk dat het PBC de voormalige behandelaars van Thijs H. niet heeft gesproken, terwijl zij de man in de periode voor de steekpartijen zagen.
dinsdag om 13:13
Het OM zegt nu dat zowel H. als de mensen om hem heen niet zomaar geloofd moeten worden. "Wat we weten is dat de input van het onderzoek bij het PBC niet volledig betrouwbaar was." De officier van justitie wijst erop dat ze heel veel respect hebben voor de onderzoekers van het PBC, maar dat ze ook veel respect hebben voor de andere psychiaters en psychologen die H. zagen voor de steekpartijen plaatsvonden.
dinsdag om 13:09
"Of de verdachte psychotische verschijnselen gesimuleerd heeft, weten we niet", zo zegt de officier van justitie. Ze benoemt er wel bij dat hij wel andere dingen heeft geveinsd, zoals geheugenverlies.
dinsdag om 13:06
Volgens het OM is er geen test die kan uitwijzen of iemand een psychische ziekte simuleert. "Hooguit kan het overdrijven van klachten worden gecontroleerd", zo legt de officier van justitie uit. Bij H. is zo'n test afgenomen. De resultaten van deze test heeft het OM nog niet ontvangen.
dinsdag om 13:00
Daarbij noemt de officier van justitie dat de behandelaars bij de Mondriaankliniek, die H. in de periode voorafgaand aan de steekpartij behandelden, geen signalen van een ernstige psychose waar hebben genomen.
dinsdag om 12:54
Het OM vindt dat het PBC niet over alle relevante informatie beschikking had. Onder meer omdat de ouders sommige referenten al hadden gesproken voordat het PBC dit deed. "Het rapport bevat ook feitelijke onjuistheden", aldus het OM. Zo kloppen data waarop H. stopte met een psychosemedicijn en zijn moeder contact opnam met een vriendin van de man niet. Deze feitelijke onjuistheden zijn niet doorslaggevend geweest in een conclusie, maar het OM vindt het wel hinderlijk.
dinsdag om 12:45
De ex-vriendin van H. heeft hem uren na het doodsteken van de eerste wandelaar gezien. "Met de beste wil van de wereld", zo schetst het OM, "kan in haar verklaring geen ondersteunend bewijs worden gevonden voor een ernstige psychose bij H." Daarbij is ook niet zeker of ze H. zelf warrig vond ogen, of dat dit de waarneming van zijn moeder was. De ex en de moeder van Thijs H. hebben veel contact en dit gaat van de moeder uit, aldus het OM.
dinsdag om 12:43
"Voor de duidelijkheid: wat de ouders gedaan hebben om hun zoon te helpen, is tot op een bepaald niveau te begrijpen. Ze kunnen niet vervolgd worden voor meineed of voor het wegmaken van bewijs. Het is niet aan ons om daar een moreel oordeel over te vellen", zo zegt de officier van justitie. "Maar waar het om gaat: zijn de ouders van deze verdachte een betrouwbare bron in het verhaal van H.? Wij denken van niet."
dinsdag om 12:40
Het beeld is dat de ouders "zich veelvuldig bemoeien met de gang van zaken". In afgetapte telefoongesprekken geven ze advies over hoe hij zich moet gedragen in het PBC. Zo moet H. vooral niks zeggen als hij het gevraagde zich niet kan herinneren. Daarbij hekelt het OM ook dat advocaat Weening blijkbaar informatie aan ouders heeft gegeven waarvan ze (nog) niet op de hoogte mochten zijn.
dinsdag om 12:36
Zo ziet het leven in het Pieter Baan Centrum er vanbinnen uit
Zo ziet het leven in het Pieter Baan Centrum er vanbinnen uit
dinsdag om 12:35
Ook hebben de ouders zich bemoeid met wie het PBC moest spreken in het zogeheten milieuonderzoek. Bij zo'n onderzoek zijn mensen gesproken die belangrijk zijn in het duiden van het leven van H.
dinsdag om 12:34
Het OM vindt dat duidelijk is dat het hele bezoek van deze psychiater is geënsceneerd door de ouders van H., die hem vanwege zijn optreden bij Pauw interessant vonden.
dinsdag om 12:25
Voor zijn opname in het PBC heeft H. een afspraak gehad met een psychiater, die zich bij het tv-programma Pauw had uitgelaten over de zaak. Het OM lijkt te denken dat H. zich heeft laten instrueren door de psychiater.
dinsdag om 12:23
H. hoort het verhaal met gebogen schouders aan. Af en toe kijkt hij naar zijn advocaat, Serge Weening.
dinsdag om 12:23
Politieonderzoek buiten de woning van H. in Den Haag. (Beeld: Regio 15)
dinsdag om 12:22
Dat H. thuis opeens met een vleesmes in zijn handen stond, laten de ouders ook weg als ze de kliniek weer bellen. "Opeens spreken ze over een schilmes, waarmee H. wel eens een appel sneed. Nogal wat anders."
dinsdag om 12:21
De officier van justitie zegt ook dat zijn ouders niet meermalen hebben gesmeekt hem op te nemen. Wel hebben ze een aantal keer contact opgenomen met de ggz-instelling. Bovendien hebben ze na de steekpartijen mogelijk sporen gewist in zijn studio in Den Haag, aldus het OM.
dinsdag om 12:17
Het OM vermoedt dat H. hoopte op ontoerekeningsvatbaarheid, omdat hij dan na een bepaalde tijd weer vrijkomt. Voor drievoudige moord kan namelijk levenslang worden opgelegd, tenzij iemand niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn of haar daden.
dinsdag om 12:07
"Het valt op dat H. zijn verklaringen aanpast als hij iets heeft gehoord of gelezen", aldus het OM. Dat doet hij bijvoorbeeld als hij geconfronteerd wordt met zoektermen op zijn computer. Hij 'vervroegt' een paar keer het moment dat hij informatie opzoekt.
dinsdag om 12:05
Het OM noemt dat H. heeft gelogen over zijn drugsgebruik tegen zowel zijn behandelaars als zijn ouders. Die wisten namelijk van niks. Ook stopte hij in oktober al met een voorgeschreven medicijn, terwijl dit tot januari was voorgeschreven. Ook heeft H., zo zegt de officier van justitie nu, lang volgehouden dat hij niks te maken had met de moorden.
dinsdag om 11:58
Het OM probeert aan te tonen dat H. leugenachtig heeft verklaard en dat daarom niet moet worden uitgegaan dat wat hij zegt, de waarheid is.
dinsdag om 11:57
Het OM weet verder nog wat tegenstrijdigheden te vinden in de verklaringen van H. Zo zegt hij eerst dat hij de codetaal van de psychopaten voor het eerst hoorde bij de vriend van zijn zus, maar een andere verklaring spreekt dit weer tegen. Ook stopt hij zonder overleg met medicijnen, iets wat 'het systeem' niet wilde. Dat terwijl H. heeft wel verklaard dat hij bang was voor het systeem en de aanwijzingen op moest volgen.
dinsdag om 11:41
Het gaat nu over wat H. op internet opzocht. Zo bekeek hij heftige, gewelddadige beelden en zocht hij informatie op over psychose en manipulatie. Hij heeft later verklaard dat hij geloofde dat de wereld werd geregeerd door psychopaten en dat hij dit 'systeem' verder wilde onderzoeken. Er is ook een tekening gevonden van een Aziatisch ogende vrouw die op zijn eerste slachtoffer leek en die dezelfde getekende verwondingen had als de 56-jarige vrouw. Dit noemde H. later toeval.
dinsdag om 11:32
De officier van justitie wijst erop dat H. pas vlak voor zijn opname bij het PBC een bekennende verklaring heeft vastgelegd. Ze zet vraagtekens bij de woordkeuze van H. en zijn familie, hij zegt namelijk bij de politie dat hij "zijn verhaal moet bijstellen". In een telefoongesprek tussen de verdachte en zijn vader wordt later gezegd dat Serge (zijn advocaat, red.) wel alles moet weten wat Thijs heeft gezegd omdat "hij de regisseur is".
dinsdag om 11:23
Het OM noemt dat H. de enige was die echt weet of hij ontoerekeningsvatbaar was. "En we moeten hem niet zomaar op zijn blauwe ogen geloven", aldus het OM. Ook wijst de officier van justitie er nog eens op dat het advies van het PBC niet overgenomen hoeft te worden.