Een op de vijf mannen tussen de 16 en 35 jaar vindt het een verzachtende omstandigheid bij verkrachting als het slachtoffer niet duidelijk nee zegt. Dat is de conclusie van een peiling die is uitgevoerd door I&O Research in opdracht van Amnesty International.

Een ruime meerderheid (84 procent) van de in totaal 2127 Nederlandse mannen en vrouwen die zijn ondervraagd, vindt dat er geen verzachtende omstandigheden zijn voor verkrachting. 11 procent van de mannen vindt echter dat het wel meeweegt als het slachtoffer zich niet uitdrukkelijk verdedigt of niet duidelijk nee zegt. Onder de ondervraagde jonge mannen ligt dat percentage dus aanzienlijk hoger: 20 procent.

Amnesty International had opdracht gegeven aan I&O Research om erachter te komen hoe Nederlanders aankijken tegen verkrachting. De aanleiding is een nieuw wetsvoorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. Amnesty vindt dat voorstel niet ver genoeg gaan.

De huidige wet zegt dat er pas sprake is van verkrachting als geweld of dwang bewezen kan worden. Grapperhaus wil een nieuw delict introduceren: seks tegen de wil, waarop de helft van de strafmaat voor verkrachting zou komen te staan. Amnesty is van mening dat seks zonder instemming ook als verkrachting moet worden erkend.

Amnesty: 'Het gaat niet om nee is nee, maar om ja is ja'

In de enquête zegt een op de vijf ondervraagde vrouwen dat ooit iemand zonder instemming haar lichaam is binnengedrongen. Van deze groep vindt twee derde dat dat verkrachting was. Drie kwart van de ondervraagden is van mening dat penetratie zonder wederzijdse toestemming verkrachting is, ook al is dwang of geweld niet aan te tonen. Bijvoorbeeld als het slachtoffer onder invloed is of van angst bevriest, het zogenoemde 'freezing'.

Volgens Martine Goeman, hoofd genderprogramma van Amnesty Nederland, laat dit onderzoek zien hoe belangrijk het is dat seks zonder instemming ook in de wet als verkrachting wordt erkend. "Het gaat niet om nee is nee, maar om ja is ja. Dat doet recht aan slachtoffers. Verkrachting is een grove mensenrechtenschending. Het wordt hoog tijd dat de wet wordt aangepast. De Nederlandse bevolking is er klaar voor", aldus Goeman.