De ggz heeft de aanpak voor het oplossen van de wachtlijsten zo breed opgezet, dat mensen met ernstige psychische problemen niet geholpen worden. Zeker 11.000 patiënten met zware problemen moeten vier maanden of langer wachten voor de behandeling begint, meldt de Algemene Rekenkamer donderdag na onderzoek.

De Algemene Rekenkamer baseert het aantal van 11.000 op peilingen naar de wachtlijsten bij ggz-instellingen die door koepelorganisaties zijn bijgehouden.

"Dat aantal ligt zo'n veertig keer hoger dan de 250 à 300 patiënten waarmee de staatssecretaris van VWS rekent in het plan van aanpak dat hij in maart dit jaar naar de Tweede Kamer stuurde", meldt de Rekenkamer, die vreest dat dit plan "onvoldoende zal bijdragen aan het verkorten van de wachttijden".

Ook vindt de Rekenkamer het bijzonder dat het totale jaarbedrag dat beschikbaar is gesteld voor de ggz in de afgelopen jaren, niet is opgemaakt. De wachtlijsten blijven intussen wel bestaan. "Jaarlijks blijft er 300 miljoen euro over."

De Rekenkamer heeft drie oorzaken gevonden voor de lange wachttijden voor patiënten met ernstige problematiek. "De eerste is dat financiële prikkels in de bekostiging van de ggz het voor de zorgaanbieders aantrekkelijk maken om zich vooral te richten op patiënten met minder zware problemen. Dat komt doordat de ggz-instellingen met de zorgverzekeraars een gemiddelde prijs voor een behandeling hebben afgesproken."

Capaciteitsprobleem bij ggz-instellingen

Ook is er een capaciteitsprobleem bij ggz-instellingen waar professionals uit verschillende disciplines samenwerken. Dit zijn juist de instellingen waar de mensen met zware psychische problemen terechtkomen. "Aan de ene kant is het aantal bedden daar in de afgelopen jaren met 20 procent verlaagd. Dit zou opgevangen worden door meer ambulante zorg te gaan bieden, maar dat is onvoldoende van de grond gekomen."

"Ook is er een gebrek aan personeel: psychiaters, psychologen, klinisch psychologen, verpleegkundig specialisten en verpleegkundigen. Werken in geïntegreerde ggz-instellingen wordt als minder aantrekkelijk ervaren vanwege de vele diensten in nachten, weekenden en avonden, de strakke protocollen die resulteren in veel administratief werk en de financiële beloning die daartegenover staat."

Forensische zorg onder druk

Meerdere klinieken sloegen onlangs alarm over de "klem zittende sector" tijdens een rechtszaak tegen de Staat. Dit ging om klinieken die verdachten en veroordeelden behandelen. De rechtbank in Den Haag heeft in die zaak geoordeeld dat de lage tarieven inderdaad niet uit te leggen waren en dat er opnieuw gesprekken moesten gaan plaatsvinden.

In een woensdag gepubliceerde Kamerbrief blijkt dat deze gesprekken inmiddels lopen. De werkgroep die hiervoor is ingericht verwacht in de zomer klaar te zijn met de werkzaamheden.