De vaarroutes boven de Waddeneilanden zijn bij een noordwesterstorm "zeer risicovol" voor grote, brede containerschepen, meldt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) donderdag. Dit blijkt uit onderzoeken naar het containerverlies van de MSC Zoe.

De MSC Zoe verloor begin 2019 tijdens een noordwesterstorm boven de Waddeneilanden 342 containers. Uit internationaal onderzoek, in samenwerking met Duitsland en Panama, blijkt dat dit komt door de storm en specifieke omstandigheden op de genomen vaarroute. De kans op herhaling wordt door de OVV groot ingeschat.

De OVV heeft anderhalf jaar onderzoek gedaan naar de internationale vaarroutes boven de Waddeneilanden. Op zowel de noordelijke als de zuidelijke route is volgens de raad door een "samenspel van een aantal fenomenen" risico op het verlies van containers.

Grote, brede schepen krijgen bij een stormachtige noordwestenwind te maken met hoge dwarsscheepse golven, waardoor ze extreme slingerbewegingen kunnen maken. Ook bestaat er een kans dat de schepen de zeebodem raken.

Containers kunnen losraken en overboord slaan door de extreme krachten die veroorzaakt worden doordat "golven tegen het schip slaan en zeewater met hoge snelheid langs de zijkant van het schip omhoog tegen containers kan spuiten". De MSC Zoe verloor op zes plekken een deel van de lading, terwijl de bemanning het containerverlies slechts op twee momenten had waargenomen.

Lessen na het containerverlies van de MSC Zoe
1
Lessen na het containerverlies van de MSC Zoe

'Waddengebied moet beter beschermd worden'

Volgens de OVV moet het Waddengebied beter beschermd worden tegen containerverlies. "Gezien de waarde van het Waddengebied, is het ongewenst dat deze containerschepen bij noordwesterstorm de zuidelijke route langs de Waddenkust kiezen."

Door het incident met de MSC Zoe viel drie miljoen kilo aan lading in de Noordzee. Volledige containers, containerstukken, verschillende voorwerpen en afval belandden op de stranden van de Waddeneilanden. Er werden grootschalige schoonmaakacties gehouden om de stranden weer schoon te krijgen.

De OVV raadt aan het gebruik van de zuidelijke vaarroute bij een noordwesterstorm te beperken. Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat wordt aanbevolen hierover internationaal afspraken te maken. Ook kan de Nederlandse Kustwacht een actievere rol krijgen in het begeleiden van containerschepen op deze vaarroutes.

Een derde aanbeveling is gericht aan de containerscheepvaart. Volgens de OVV moeten internationaal afspraken worden gemaakt over de technische standaard van het sjormateriaal aan boord van containerschepen. Het materiaal moet namelijk ook geschikt zijn in de situatie waarin de MSC Zoe zich bevond.

287 van de 342 containers kwamen in Nederlandse wateren terecht. (Foto: Kustwacht Nederland)