De Surinaamse vrijheidsstrijder en verzetsheld Anton de Kom heeft een plek gekregen in de Canon van Nederland. Hij is de eerste Surinamer die deze eer te beurt valt. De herijkte Canon is volgens de opstellers diverser en biedt een internationalere blik op Nederland dan de voorgaande versie.

Voorzitter James Kennedy van de Commissie Herijking bood de aangepaste versie maandag aan minister van Onderwijs Ingrid van Engelshoven aan.

De in Paramaribo geboren Anton de Kom is een Surinaamse vrijheidsstrijder en Nederlandse verzetsheld. Hij emigreerde in 1920 naar Nederland, waar hij zich inzette voor de emancipatie en burgerrechten van Surinamers.

De Kom was in de Tweede Wereldoorlog actief in het verzet. Hij stierf in april 1945 - vlak voor de bevrijding - op 47-jarige leeftijd in concentratiekamp Sandbostel. Producent Moving Dreams werkt momenteel aan een speelfilm over zijn leven.

De herijkingscommissie heeft voor De Kom gekozen, omdat met zijn aanwezigheid in de Canon "de negatieve erfenis van racisme en kolonialisme" uitgebreid aan bod kan komen.

Ook meerdere vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis hebben een plek gekregen in de vernieuwde Canon. Zo hebben Maria van Bourgondië, het boek Sara Burgerhart van schrijfsters Betje Wolff en Aagje Deken en Marga Klompé (eerste vrouwelijke minister) een apart venster gekregen.

Canon richtlijn voor geschiedenislessen op school

De Canon van Nederland biedt richtlijnen voor de kennis van de vaderlandse geschiedenis die leerlingen tijdens hun schoolcarrière in elk geval moeten opdoen.

Veel leermethodes en -boeken in zowel het basis- als voortgezet onderwijs maken daar gebruik van. De eerste versie werd veertien jaar geleden geïntroduceerd.

BLM-protesten 'uiting van langere processen'

Meerdere vensters, zoals Floris V, de grachtengordel en Willem Drees zijn uit de vernieuwde Canon gehaald. Naast Anton de Kom zijn ook Johan van Oldenbarneveldt, de gastarbeiders en het Oranjegevoel toegevoegd.

Volgens Kennedy hebben de recente antiracismeprotesten geen rol gespeeld in het toevoegen van De Kom aan de Canon, aangezien het werk van de herijkingscommissie in februari al was afgerond.

"De ontwikkelingen in de samenleving die al gaande waren zagen we al een tijd. In die zin is dat wat er nu gebeurt met de protesten een uiting van de processen die we zelf hebben gezien", aldus Kennedy.

'Meer ruimte voor schaduwkanten geschiedenis'

Onderwijsminister Van Engelshoven stelde eerder al dat in de aangepaste Canon meer ruimte moest komen voor de "schaduwkanten van de Nederlandse geschiedenis".

Met de aanpassingen wil de commissie meer aandacht bieden voor verschillende perspectieven. Zo worden de iconen diverser en is er meer aandacht voor regionale spreiding. De commissie claimt niet de hele geschiedenis samen te vatten of de Nederlandse identiteit te definiëren.