Femke Halsema overweegt niet om af te treden na de kritiek die vanuit de gemeenteraad klonk vanwege haar optreden tijdens de #BlackLivesMatter-demonstratie van maandag. Dat zei de burgemeester van Amsterdam dinsdagavond in Utrecht voor het overleg van het Veiligheidsberaad begon.

"Volgens mij moet de oppositie eerst het feitenrelaas afwachten", zei ze. "Het is voor mij verbazingwekkend dat je al besluiten neemt voor iemand aan het woord is geweest."

Verschillende partijen in de Amsterdamse gemeenteraad hebben een spoeddebat aangevraagd, omdat zij zich afvragen hoe het maandag kon gebeuren dat er duizenden mensen op de Dam stonden zonder onderling 1,5 meter afstand te houden.

Halsema zei maandagavond in de uitzending van Op1 dat de politie eerst enkele honderden en later maximaal duizend demonstranten verwachtte. Toen het toch drukker werd, greep ze naar eigen zeggen niet in omdat het recht om te demonstreren in de grondwet is vastgelegd.

Drukte door protest op de Dam in Amsterdam
64
Drukte door protest op de Dam in Amsterdam

Halsema wist voor ze naar protest ging van drukte

Zelf was Halsema ook even bij het protest aanwezig. Voordat ze naar de Dam ging, wist ze al dat het te druk was, zegt ze dinsdagavond. "Dat was de reden dat ik daar kwam kijken. Ik kwam iemand tegen die ik kende en ik heb even met de politie staan praten. Het was aan het einde van de demonstratie en toen liep het al leeg."

De Amsterdamse burgemeester heeft toen niet overwogen om de demonstranten vanaf het podium op te roepen om alsnog de 1,5 meter afstand in acht te nemen. De organisator zou dat volgens haar doen en deed dat vervolgens ook.

"Het was vooral te druk aan het eind van de demonstratie. Toen heeft de driehoek besloten dat het beter was dat het snel ophield dan dat het met geweld hard ontbonden moest worden", aldus Halsema. "Dan had het mogelijk langer geduurd."

Brief aan gemeenteraad: 'Informatiepositie was niet goed'

In een brief die Halsema dinsdagavond aan de gemeenteraad heeft gestuurd, erkent ze dat de driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) andere maatregelen had getroffen als die had geweten dat er meer dan de driehonderd voorspelde demonstranten zouden komen. "Denk hier bijvoorbeeld aan het verplaatsen van de demonstratie naar een andere locatie, of spreiding van de demonstratie over meerdere plekken in de stad."

Op basis van het verwachte aantal deelnemers was de Dam een geschikte locatie, zegt Halsema in de brief. "Achteraf constateren wij dat onze informatiepositie niet goed was; de driehoek beschikte niet over realistische aantallen. Dat moet in de toekomst beter. Het plein liep onverwacht en snel vol met demonstranten, die daarmee bewust een gezondheidsrisico namen. Voor zichzelf en voor anderen. Wij betreuren dit ten zeerste."

Onrust tijdens protesten in VS

Bij het protest in Amsterdam waren uiteindelijk zo'n vijfduizend mensen aanwezig. De aanleiding daarvoor was de dood van de zwarte Amerikaan George Floyd. Hij overleed vorige week in Minneapolis tijdens zijn arrestatie.

Ook in andere landen zijn veel demonstraties georganiseerd. In verschillende Amerikaanse steden werd het tijdens protesten onrustig. Er werden onder meer branden gesticht en winkels geplunderd.