In maart 2021 begint de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen Richard R. in de rechtbank van Amsterdam. De man, ook wel bekend als 'Rico de Chileen', heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) leiding gegeven aan een criminele organisatie, met als oogmerk drugshandel en moorden.

Als R. op de ochtend van 20 oktober 2017 in zijn auto zit in de parkeergarage van het Hyatt Hotel in de Chileense hoofdstad Santiago, wordt hij van achteren beslopen door een team politieagenten. Trots wordt even later de aanhouding van de "gevaarlijkste Chileen ter wereld" aangekondigd.

De rollende camera's registreren een buit van flinke bundels geld en dure horloges die in de auto worden aangetroffen. Ook de persoonsbewijzen van R. worden op lokale televisie getoond, met daarin visa van Colombia en Dubai. Op het visum voor Dubai staat als beroep 'sales' opgegeven.

Tegenover de Nederlandse justitie verklaart R. later zijn geld te verdienen met ondergronds bankieren, legale bedrijven in Colombia en met commissie van de verkoop van horloges.

R. groeit op in Amsterdam

Richard Eduardo R.V. wordt op 11 november 1973 geboren in de Chileense stad Sewell. De op 2.000 meter hoogte gelegen stad is opgetrokken voor de huisvesting van mijnwerkers die aan het werk gesteld worden in de nabijgelegen kopermijn. De stad is inmiddels grotendeels verlaten.

Op jonge leeftijd vertrekt R. met zijn ouders naar Amsterdam, waar hij zich in het noorden van de stad vestigt. Volgens het tijdschrift Panorama houdt hij zich een tijd op in het graffitiwereldje en komt hij in de hoofdstad steeds vaker in contact met criminelen. Onder hen is jeugdvriend en het in 2014 geliquideerde criminele kopstuk Gwenette Martha.

Zelf wordt R. in 1999 in Duitsland veroordeeld voor de handel in drugs. Zijn vader bevindt zich dan inmiddels weer in Chili na het uitzitten van een straf, eveneens voor de handel in cocaïne.

R. zou altijd in criminele milieu zijn blijven hangen

In een inleidende zitting vertelt het Openbaar Ministerie (OM) dat R. zich na zijn vrijlating altijd in het criminele milieu is blijven ophouden en de spil is geworden in een criminele organisatie die zich bezighoudt met grootschalige drugshandel, het witwassen van de opbrengsten daarvan en het plegen van liquidaties.

Deze leidende positie zou hij hebben verworven dan wel verstevigd door in 2014 te stappen in het machtsvacuüm dat ontstond na de moord op Samir 'Scarface' Bouyakhrichan in Spanje. Bouyakhrichan was een van de belangrijke figuren in de internationale drugshandel.

R. zou volgens justitie in zijn nieuw verworven positie op "hoog niveau" samenwerken met personen als Ridouan T., de tot levenslang veroordeelde Nafoual 'Noffel' F. en maffiabaas Raffaele Imperiale. Mannen die allen een eigen organisatie hadden, maar samenwerkten als gezamenlijke belangen 'verdedigd' moesten worden.

Bewijs hiervoor ziet het OM in onderlinge communicatie met PGP-telefoons (Pretty Good Privacy), zoals kort na de aanhouding van Noffel in Ierland in 2016. "En ik ben met U Sir, zoals neefje (Naoufal F., red.) is met u en met mijn! Dus zijn we Een!!!", leest een van de berichten die Rico volgens het OM aan T. gestuurd zou hebben.

In weer andere communicatie zou er worden gesproken over te plegen moorden met onder anderen criminelen Jalal El A. en Karim Bouyakhrichan, broer van de eerder genoemde Samir Bouyakhrichan, als doelwit.

Advocaat R. spreekt van selectieve selectie

Volgens de advocaat van R., Leon van Kleef, zijn al deze berichten een selectieve selectie van het OM en wordt alles op één hoop gegooid om het "high profile" van zijn cliënt als crimineel kopstuk in stand te houden.

Zo heeft de aankondiging van het OM om R. in een aparte strafzaak te vervolgen voor het aansturen van moorden nog steeds geen concrete verdenkingen opgeleverd.

Het dossier dat tegen zijn cliënt is opgebouwd, zou grotendeels bestaan uit informatie die verstrekt werd aan het Team Criminele Inlichtingen (TCI). Dat is informatie van informanten die niet gebruikt mag worden voor het bewijs en waar volgens Van Kleef bewezen desinformatie tussen zit.

R. heeft vooralsnog vooral gezwegen. In de zwaarbeveiligde rechtbank de Bunker in Amsterdam zal hij mogelijk voor het eerst meer duidelijkheid verschaffen over zaken die volgens het OM "schreeuwen om een verklaring".