Mensen die tijdens hun werk blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen en hierdoor ziek worden, hebben recht op snellere financiële compensatie, concludeert de onderzoekscommissie onder leiding van Ton Heerts, oud-FNV-voorzitter en burgemeester van Apeldoorn.

Werknemers moeten die schadevergoeding kunnen ontvangen uit een nog op te zetten fonds, schrijft de commissie donderdag. Nu gaat dat vaak nog via de rechter: een lang, duur en ingewikkeld proces. Een panel van experts moet beoordelen of werknemers er recht op hebben.

Ook moet er meer gedaan worden om beroepsziektes te voorkomen. Bedrijven die dat nalaten, moeten een boete krijgen, aldus de commissie.

Slachtoffers 'verstikt in vermurwende strijd'

De commissie-Heerts heeft voor het onderzoek met betrokken partijen en slachtoffers gesproken. Mensen die na jaren werk een beroepsziekte krijgen, raken volgens de onderzoekers "verstrikt in een vermurwende strijd" met stapels medische en juridische documenten. Ook kwetst het de slachtoffers dat hun ziekte vanwege jarenlange juridische strijd geen erkenning krijgt.

Staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) schrijft in in een reactie blij te zijn dat er een rapport ligt dat aandacht en erkenning vraagt voor de positie van slachtoffers van blootstelling aan gevaarlijke stoffen.

"Het is niet uit te leggen dat mensen die het al zo zwaar hebben, zo veel moeite moeten doen om compensatie te krijgen", reageert ze. Ze onderstreept het belang van een snelle tegemoetkoming en erkenning van slachtoffers.

Aanleiding onderzoek is chroom-6-affaire

Elk jaar overlijden zo'n 4.100 mensen door ongezond of onveilig werk. De commissie-Heerts startte het onderzoek op verzoek van het kabinet, naar aanleiding van een eerder onderzoek naar de slachtoffers van de kankerverwekkende stof chroom-6.

Honderden mensen die tussen 2004 en 2012 op een NS-werkplaats in Tilburg werkten, werden blootgesteld aan het antiroestmiddel chroom-6. Achthonderd van hen ontvingen uiteindelijk een schadevergoeding van 7.000 euro. Volgens sommigen van hen een te laag bedrag.

Ook zijn er honderden gevallen bekend van zieke oud-medewerkers van Defensie, waar tussen 1984 en 2006 met de stof gewerkt werd. De rechtbank stelde de Staat in maart aansprakelijk voor de schade die vier van hen opliepen tijdens dit werk. De hoogte van de vergoeding moet nog bepaald worden. Het ministerie van Defensie wist sinds de jaren tachtig dat chroom-6 ziekmakend was, maar verzweeg dat.