Een onbekend aantal Nederlandse Chinezen doet aangifte tegen radio-dj Lex Gaarthuis vanwege het carnavalsnummer dat hij draaide op Radio 10. Ze vinden het "discriminerend en "haatzaaiend". Maar of de zaak voor de rechter verschijnt, is nog maar de vraag. Discriminatierecht is namelijk complex, zeggen experts in gesprek met NU.nl.

"Het is een heel lastig traject", legt jurist Rikki Holtmaat uit. "Een van de opties bij discriminatierecht is om aan te kloppen bij het College van de Rechten van de Mens. In de Algemene wet gelijke behandeling staat dat je op een aantal terreinen niet mag discrimineren. Zo mag je niet op basis van je ras gediscrimineerd worden als je een woning wilt huren, of bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst."

Omdat de Algemene wet gelijke behandeling over uitsluiting gaat, denkt Holtmaat dat de kwestie strafrechtelijk wordt uitgevochten. "Nederlandse Chinezen krijgen verschrikkelijke dingen naar het hoofd geslingerd, maar worden in dit specifieke geval niet aantoonbaar uitgesloten."

In het betreffende nummer wordt onder andere gezongen dat de uitbraak van het coronavirus de schuld is van "die stink-Chinezen". Ook de zin "Vreet geen Chinees, dan heb je niks te vrezen" is onderdeel van de tekst.

Holtmaat weet niet of deze tekst aanstootgevend genoeg is voor het Openbaar Ministerie om het voor te leggen aan de rechter. "En dan zitten er nog addertjes onder het gras. Bij de rechtszaak van Geert Wilders, die ook om discriminatie draait, zie je dat Wilders zich beroept op vrijheid van meningsuiting. En in het geval van het carnavalsnummer, speelt ook artistieke vrijheid een rol."

'Symbolische waarde van de aangifte is belangrijk'

Heeft het dan wel zin om aangifte te doen? Volgens Holtmaat is ook de symbolische waarde van de aangifte belangrijk. "Het gaat vooral om het signaal: de gemeenschap laat met een zo groot mogelijke groep merken voor zichzelf op te komen."

"En het kan ook zomaar zijn dat het OM toch denkt: dit is een interessante zaak, laten we het aan de rechter voorleggen", aldus Holtmaat.

Frederique Janss, voorzitter van Discriminatie.nl, waar duizenden meldingen van Chinese Nederlanders wegens discriminatie naar aanleiding van het coronavirus binnenkwamen, vindt ook dat slachtoffers van discriminatie zich niet moeten laten ontmoedigen om aangifte te doen. Dit ondanks het feit dat er veel meer aanmeldingen zijn dan rechtszaken.

“Als je melding maakt, dan wordt inzichtelijk wat er in de maatschappij speelt”
Frederique Janss

"Als je melding maakt, dan wordt inzichtelijk wat er in de maatschappij speelt. Met de cijfers die wij hebben, kunnen wij aan de bel trekken bij allerlei instanties zoals de overheid." Daarnaast kom je volgens Janss op voor jezelf - iets wat goed is voor je eigenwaarde. "Je hebt het recht om op dezelfde manier behandeld te worden als elk ander mens."

Discriminatie.nl, waar de meeste antidiscriminatiebureaus bij zijn aangesloten, zal ook contact opzoeken met radio-dj Lex Gaarthuis. "Wij komen rechtstreeks in contact met de wederpartij, wat ook een manier is van bewustwording." Over de kansen op een rechtszaak wil Janss geen uitspraken doen. "Dat ligt bij het Openbaar Ministerie."

Radio 10-dj Gaarthuis heeft maandagavond uitgebreid excuses aangeboden. Hij zegt dat hij "niet op zijn radar had" dat Chinese Nederlanders en mensen in China "op dagelijkse basis worden gediscrimineerd" vanwege het coronavirus COVID-19.