Verschillende gemeenten maakten deze week bekend dat ze gebouwen gaan controleren op loden leidingen. Maar waarom zijn loden leidingen een gevaar voor de gezondheid?

Het gebruik van loden leidingen in huizen werd in 1960 verboden en in veel woningen zijn oude loden leidingen inmiddels vervangen. Toch zijn er in Nederland nog steeds tussen 100.000 en 200.000 woningen met loden leidingen. Amsterdam gaat per direct alle loden leidingen in gemeentelijke gebouwen vervangen en Rotterdam en Utrecht gaan nu controleren of gemeentelijke panden loden leidingen bevatten. Is het risico van deze leidingen echt zo groot?

Waarom worden loden leidingen vervangen?

De Gezondheidsraad publiceerde in november vorig jaar een advies over loodinname via kraanwater. Lood kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Volgens de Gezondheidsraad heeft een beperkt deel van de bevolking te maken met hoge blootstelling aan lood via kraanwater. Dit zijn voornamelijk bewoners van oude woningen met loden leidingen.

Vooral zwangere vrouwen, baby's die met de fles worden gevoed en kinderen tot een jaar of zeven lopen risico als ze langdurig aan lood worden blootgesteld. "Naar schatting omvat de totale risicogroep enkele tienduizenden jonge kinderen en enkele duizenden zwangeren die via kraanwater ongewenst hoog aan lood blootgesteld kunnen worden", aldus de Gezondheidsraad.

Volgens het wetenschappelijke adviesorgaan is het aannemelijk dat kraanwater bij kinderen die geboren worden en opgroeien in huizen met loden leidingen kan zorgen voor een afname tot ongeveer vijf IQ-punten. Foetussen in de buik van zwangere vrouwen, baby's en jonge kinderen zijn gevoeliger voor lood dan volwassen omdat hun hersenen nog volop in ontwikkeling zijn en ze vanwege hun lage lichaamsgewicht in verhouding sneller veel lood binnenkrijgen.

Hoge blootstelling aan lood kan bij volwassenen het risico vergroten op hart- en vaatziekten en chronisch nierfalen. Maar bij slechts een heel klein gedeelte van de mensen met loden leidingen kan het voorkomen dat ze hierdoor dermate veel lood binnenkrijgen dat dit het risico op deze ziekten zorgwekkend verhoogt.

Ook opletten bij nieuwbouw

Niet alleen jonge gezinnen in oude woningen moeten letten op lood in kraanwater. Ook in nieuwbouwwoningen kunnen koppelstukken de eerste paar maanden nadat ze zijn geïnstalleerd voor een verhoogde concentratie van lood in kraanwater zorgen.

Wat kan je zelf doen om te voorkomen dat je te veel lood binnenkrijgt?

Als je in een nieuw huis woont, is het volgens de Gezondheisraad belangrijk dat wanneer je in de eerste maanden een paar uur geen water hebt gebruikt, je de kraan laat doorlopen voordat je weer water drinkt. Zwangeren en jonge kinderen die in een huis wonen met loden leidingen wordt geadviseerd om alleen flessenwater te drinken.

Daarnaast lossen metalen, en dus ook lood, makkelijker op in warm water. Er wordt geadviseerd om alleen koud water uit de kraan te drinken.