Nederland telt steeds meer ongediertebestrijders. Ruim tweeduizend mensen bezitten momenteel een licentie om het vak uit te oefenen, zeshonderd meer dan tien jaar geleden. Opvallend is dat de interesse in het vak vooral toeneemt onder jongeren en vrouwen.

Dat melden CPMV en EMV, de twee organisaties die licenties voor het vak mogen afgeven, aan NU.nl. Er zijn zo'n vijfhonderd bedrijven in Nederland die zich met ongediertebestrijding bezighouden. De rest van de bestrijders, zo'n 10 procent, werkt als zzp'er.

Het vak heeft volgens de CPMV de afgelopen jaren in de media steeds meer aandacht gekregen, onder meer door de toename van de overlast van zogenoemde plaagdieren door de warme winters en de hete zomers. "Het is op dit moment een beroep met baangarantie", stelt voorzitter Martin van der Bent. "Het aantal vacatures blijft toenemen."

Bovendien is het vak veel diverser geworden sinds de ongediertebestrijding duurzamer is geworden. "Vroeger was het een kwestie van een pak gif zetten op de plek waar je een muis of rat had gezien", legt Van der Bent uit. "Nu bestaat een groot deel van het vak uit preventie en meedenken over hoe problemen kunnen worden voorkomen."

Ook zijinstromers vinden plaagdierbestrijding als alternatief

Ook voorzitter Monique Reinders van EVM bevestigt het groeiende animo. "We hebben zeker in de tweede helft van 2019 een flinke toename in het aantal aanmeldingen gezien", stelt ze.

"Die mensen behalen als het goed is, in 2020 hun licentie en zijn dan klaar voor de arbeidsmarkt." Een licentie kan een kandidaat-verdelger behalen na het voltooien van een aantal korte cursussen en twee examens. Reinders merkt ook op dat naast jongeren oudere zijinstromers het vak als een goed alternatief hebben ontdekt.

Jan Verschoor van branchevereniging NVPB bevestigt de grote vraag naar professionele plaagbeheersers. "Hoewel veel factoren een rol spelen, is er zeker een relatie tussen de zachte winter en de verwachte overlast van plaagdieren in de zomer", stelt hij.

Het gaat dan zowel om knaagdieren als om insecten. "Het is al een paar jaar een trend dat de overlast toeneemt, maar dit is niet altijd te voorspellen. De professionele bedrijven zijn goed voorbereid op meer werk en kunnen hun personeel flexibel inzetten."

De plaag van de zomer: de eikenprocessierups
67
Video
De plaag van de zomer: de eikenprocessierups

'Gemeenten worden pas wakker als er overlast is'

Een andere factor die van invloed is op toenemende overlast, is dat professionele plaagdierbeheersers worden belemmerd in de toepassing van vangmiddelen. Sinds een aantal jaren gaan provincies hierover, maar die hebben weinig kennis van plaagdierbeheersing. "De professionals hebben voldoende mogelijkheden nodig om een plaag tijdig aan te kunnen pakken", stelt Verschoor. "Zo voorkom je de toename in plagen en in een later stadium onnodig dierenleed."

Bovendien is overlast door plaagdieren voor veel gemeenten geen dossier waar zij een langetermijnvisie op hebben, constateert hij. "Ze worden pas wakker als de overlast er al is, en dan is het eigenlijk te laat. Dat zag je bijvoorbeeld de afgelopen jaren met de eikenprocessierups. Maar ook de overlast van ratten en muizen in stedelijke gebieden is problematisch geworden door het gebrek aan regie."

Het is overigens heel lastig te voorspellen hoe erg de overlast de komende maanden zal uitpakken, beklemtoont Bastiaan Meerburg van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). "Het is zeker zo dat plaaginsecten baat kunnen hebben bij een zachte winter."

"Maar dat geldt ook voor de roofinsecten die hun natuurlijke vijanden zijn." Bovendien is de kans altijd nog aanwezig dat zich in februari opeens een koude week aandient. "Overlast is afhankelijk van heel veel variabelen."

Knaagdieren en bedwantsen zorgen hele jaar voor ellende

Als het zachte weer doorzet, kan de eerste grote overlast zich al in maart of april aandienen. "We merken de afgelopen jaren dat bijvoorbeeld de eikenprocessierups steeds eerder uit het ei komt", zegt CPMV-voorzitter Van der Bent.

"Ook teken worden actiever als temperaturen boven de 15 graden worden bereikt." Ook de problemen met ratten moeten niet worden onderschat; het RIVM lanceerde eind vorig jaar zelfs een rattenmonitor om de problemen per stad beter in kaart te brengen.

Knaagdieren staan al jaren op de eerste plaats als het om overlast gaat, bevestigt ook CPNV-directeur Van der Bent. "En op tweede plaats staan de bedwantsen; die komen vaker dan je zou willen voor in hotels. Dit zijn ook problemen die zich het hele jaar voordoen. De meeste andere plagen, zoals muggen, wespen of eikenprocessierupsen, zijn seizoensgebonden."