Het Openbaar Ministerie (OM) schetst woensdag bij de rechtbank in Maastricht voor het eerst hoe Jos B. Nicky Verstappen (11) in 1998 zou hebben misbruikt en hebben omgebracht. Volg het betoog in dit liveblog.

Goedemiddag, en welkom bij het liveblog over de zaak-Nicky Verstappen. Het betreft een niet-inhoudelijke zitting over het ombrengen en misbruiken van het elfjarige kind in 1998. Jos B. wordt vervolgd voor de feiten. Mijn naam is Lisa van der Wal, eventuele vragen kunnen naar lisa@nu.nl.

  • OM denkt dat B. het kind heeft verkracht en daarna heeft verstikt om het misbruik te verhullen.
  • Tenlastelegging daarom gewijzigd naar gekwalificeerde doodslag.
  • De verdachte ontkent elke betrokkenheid, komt bij inhoudelijke behandeling met verklaring.
woensdag 20 november om 16:34
En hiermee is de zitting tot een einde gekomen. Bedankt voor het lezen! Over een ruime week houden we jullie op de hoogte van het besluit van de rechtbank.
woensdag 20 november om 16:31
28 november om 9.30 uur zal de rechtbank besluiten over de onderzoekswensen die zijn gedaan door het OM en de verdediging.
woensdag 20 november om 16:30
De rechtbank deelt nu mee dat de zaak mogelijk in maart al inhoudelijk wordt behandeld. Dit is echter nog niet zeker. Een van de officiers van justitie heeft namelijk die dag een andere verplichting op de universiteit waar hij lesgeeft. Er wordt nu gekeken naar of de man zijn leerlingen moet teleurstellen of dat er vervanging voor hem geregeld kan worden.
woensdag 20 november om 16:20
Roethof gaat de rechter weer vragen om de voorlopige hechtenis van B. te schorsen. B. wenst hier niets aan toe te voegen, zo laat hij weten. Hij beantwoordt nog wel een andere vraag van de voorzitter van de rechtbank en zegt dat hij "het dossier niet gelezen heeft".
woensdag 20 november om 16:18
Ook wil Roethof dat de rechtbank er rekening mee houdt dat er meer mensen met een zedenverleden zich ophielden rond de Brunssummerheide. Hij snapt daarom ook niet waarom het in het geval van B. wordt genoemd. "Het is een gevoelsargument", aldus de advocaat.
woensdag 20 november om 16:06
Roethof verheft zijn stem en roept dat de "nuance totaal zoek is". Zo zouden er 'aanwijzingen zijn van speeksel', "en dat is iets anders dan speeksel".
woensdag 20 november om 15:56
En weer door. Roethof gaat nu weer in op het betoog van het OM. Hij stelt nu weer dat we heel veel niet weten. "Goeie verhalen. Maar fictie", zo verwijst hij naar de boeken die hij in zijn jeugd las én naar het scenario van het OM.
woensdag 20 november om 15:26
We gaan weer schorsen, tot 15.50 uur dit keer.
woensdag 20 november om 15:26
Het OM stelt nu dat het ook kan dat B. blijft zwijgen omdat hij weet dat hij direct contact met Nicky heeft gehad, maar dat hij niet wil meewerken aan zijn eigen veroordeling. "En het kan dat hij het ook vertikt om te liegen. En dat zou hem dan ook weer sieren."
woensdag 20 november om 15:19
Het OM gaat door met het verhaal. Zo wordt B. omschreven als een man die "valt op jonge jongens, Zoals Nicky". Eerdere zedenmisdrijven die B. heeft gepleegd, in 1984 en 1985, passen volgens de officier van justitie bij de modus operandi. B. heeft die jongens in de bossen van achteren benaderd en ze aangeraakt. "Alles valt hier op zijn plaats", aldus het OM. De officier van justitie denkt dat dit ook in het geval van Nicky is gebeurd. "Mogelijk heeft Nicky zich verzet. Mogelijk heeft Nicky gegild."
woensdag 20 november om 15:17
Peter R. de Vries troost de familie Verstappen. Enkele gezinsleden zijn vertrokken uit de zaal.
woensdag 20 november om 15:15
OM: "Waar verwacht je DNA-sporen van iemand met een seksueel motief?" Uit het onderzoek naar de onderbroek van Nicky blijkt dat er een veelvoud van DNA-sporen van B. aanwezig is. De sporen van B., te weten huidschilfers, haar en speeksel, duiden volgens de officier van justitie op direct contact tussen de verdachte en het kind.
woensdag 20 november om 15:11
OM: "Welk motief was er? Geen boosheid of wraak richting Nicky. Of richting zijn ouders. Niet het motief van een dader die er die bewuste ochtend op uit is geweest om iemand om het leven te brengen." De officier van justitie zegt te denken aan een seksueel motief.
woensdag 20 november om 15:10
Wat betreft het OM blijft als enig scenario over dat Nicky is overleden als gevolg van een misdrijf, hoewel er geen eenduidige doodsoorzaak is vastgesteld. Deskundigen hebben gewezen op de mogelijkheden: verstikking "steekt daar met kop en schouders boven uit". Zo is er een mogelijke drukplek op de hals gevonden. Er zouden ook plekken bij de neus en mond van het kind zijn gevonden, wat duidt op smoren.
woensdag 20 november om 15:08
De lijkvlekken duiden erop dat Nicky op die bewuste locatie is overleden of kort na zijn dood is neergelegd. "Nicky was een gezonde jongen", zo beschrijft het OM, dat ook aanhaalt dat zijn kleding achterstevoren zat. "De vraag is niet: hoe groot is de kans dat een gezonde jongen doodgaat? Maar: hoe groot is de kans op een misdrijf, gezien de bevindingen?"
woensdag 20 november om 15:06
Het OM gaat nu weer in op het scenario van die bewuste zomer in 1998. Om 8.00 uur op 10 augustus wordt Nicky gemist. Is hij uit de tent gehaald? Is hij zelf weggelopen? Is hij ontvoerd toen hij is gaan plassen? We weten het niet. Maar we weten wel dat hij is neergelegd.
woensdag 20 november om 14:51
Voor wie zich afvraagt waarom het hier even stil is: het reageren op elkaars standpunten is vaak een herhaling van zetten.
woensdag 20 november om 14:42
De zittingszaal voor aanvang deze ochtend. (Foto: Pro Shots)
woensdag 20 november om 14:37
Het vragenvuur is voorbij. Roethof heeft nu weer de mogelijkheid om te reageren op het betoog van het OM. Hij wijst er nogmaals op dat B. niet benadeeld mag worden omdat hij zich beroept op zijn zwijgrecht. "We moeten uitgaan van de onschuldpresumptie."
woensdag 20 november om 14:25
De rechter vuurt nu in rap tempo vragen op hem af. Steeds worden deze gevolgd door het antwoord "zwijgrecht".
woensdag 20 november om 14:25
"Als u nooit contact heeft gehad met Nicky, hoe kan uw DNA dan worden aangetroffen? Vertel het ons." De rechter stelt nu dat, als B. kan aantonen dat zijn DNA legaal op het kind terecht is gekomen, hij "door de voordeur naar buiten kan wandelen".
woensdag 20 november om 14:23
B. wil zich nog steeds op zijn zwijgrecht beroepen. De rechter gaat nog steeds stug door, maar het lijkt er niet op dat B. meer gaat zeggen.
woensdag 20 november om 14:22
Rechter: "Ik begrijp het niet. Waarom beroept meneer B. zich op zijn zwijgrecht? Er komen een aantal mogelijkheden in me naar boven. 1: hij wil zijn betrokkenheid niet bekennen. Maar er zijn ook andere mogelijkheden. Zoals dat hij de betrokkenheid van anderen geheim wil houden."
woensdag 20 november om 14:21
De vraag over het DNA wordt nogmaals gesteld. "Wie was het dan wel? En hoe komt uw DNA op de folies die zijn genomen van het lichaam van Nicky?" Weer maakt hij gebruik van zijn zwijgrecht. Bij elke keer dat hij zwijgrecht zegt, zie je de familie Verstappen en Peter R. de Vries teleurgesteld en gefrustreerd kijken.
woensdag 20 november om 14:19
De rechtbank probeert B. te ondervragen over of hij de getuigen kent. Weer beroept B. zich op zijn zwijgrecht. De voorzitter van de rechtbank houdt stug vol.
woensdag 20 november om 14:18
De rechtbank vraagt nu aan B.: "Hoe komen uw DNA-sporen op Nicky?" B. wil niet reageren. Ook weet hij niet wanneer hij wel wil reageren.
woensdag 20 november om 14:14
Het OM verweert zich ook tegen het verhoren van de persoon die het DNA van B. heeft onderzocht en de match ontdekte. "Waarom moet een DNA-deskundige zich buigen over de vraag of het DNA rechtmatig is verkregen? Die vraag kunt u bij ons stellen, wij zijn juridisch onderlegd."
woensdag 20 november om 14:11
De DNA-sporen van B. bestaan overigens uit speeksel, huidschilfers en haren. Het OM noemt ook dit een "fishing expedition" van Roethof. Met een 'visexpeditie' bedoelt het OM dat de verdediging allerlei lijntjes uitgooit en dan hoopt dat er iets gevonden wordt.
woensdag 20 november om 14:11
Ook verweert het OM zich tegen het horen van getuigen over hoe het bewijsmateriaal is behandeld. Zo legt de officier van justitie uit dat er op de plaats delict al een DNA-monster is genomen en dat hier het spoor van B. is aangetroffen. Daarmee kan er volgens hem geen sprake zijn van contaminatie die achteraf zou hebben plaatsgevonden: het lichaam van het kind was immers op dat moment nog niet vervoerd.
woensdag 20 november om 14:04
Officier van justitie: "De raadsman gaat ook voorbij aan het feit dat het DNA van zijn cliënt overal op Nicky is aangetroffen. Hij kiest ervoor om die onbekende sporen te benoemen." Het OM spreekt van een soort "visexpeditie".
woensdag 20 november om 13:59
De officier van justitie vraagt zich ook af waarom er aanvullend onderzoek nodig is naar het bloedonderzoek van Nicky. "Er is al gekeken naar de aanwezigheid van stoffen, zoals bijvoorbeeld oxazepam", zo stelt het OM. "Dit rapport zit ook gewoon in het dossier." Het OM ziet daarom niet waarom er extra onderzoek gedaan moet worden.
woensdag 20 november om 13:57
En we gaan weer door met de zitting. Het OM mag nu ingaan op de onderzoekswensen van de verdediging. Justitie wijst er nu op dat ze ook niet "vol gas gaan geven" op enkele conclusies van deskundigen die zich hebben uitgesproken over de doodsoorzaak en het misbruik van Nicky. De officier van justitie vindt daarom dan ook dat een verhoor van deze deskundigen niet plaats hoeft te vinden.
woensdag 20 november om 13:09
Ik krijg de vraag binnen of Jos B. een goede verklaring heeft voor zijn vertrek naar Spanje. Het antwoord hierop is dat er nog niet een uitgebreide verklaring hiervoor is gegeven, maar dat dit mogelijk 'inbegrepen' zit in de verklaring die tijdens de inhoudelijke behandeling behandeld gaat worden.
woensdag 20 november om 12:34
De zitting wordt geschorst tot 13.45 uur.
woensdag 20 november om 12:32
Het OM heeft nog wat korte onderzoeksvragen. Die zijn voor de onderzoekers van het Pieter Baan Centrum (PBC). Ook wil het OM nader onderzoek naar andere aangetroffen DNA-sporen, om te kijken of het gaat om volledige DNA-profielen of mengprofielen.
woensdag 20 november om 12:26
Hiermee is een einde gekomen aan het betoog van de advocaat. Samenvattend: Roethof betwist of Nicky wel is ontvoerd en hij wil nader onderzoek naar of hij wel is misbruikt. Daarnaast wil hij nader onderzoek naar hoe het DNA van B. is verkregen en of dit wel rechtmatig was én wil hij onderzocht hebben of er geen sprake geweest kan zijn voor kruisbesmetting.
woensdag 20 november om 12:23
Roethof is van mening dat het erop lijkt dat het DNA van B. alleen is verkregen om te kijken of het gekoppeld kon worden aan de zaak, wat dus volgens de advocaat onrechtmatig zou zijn. Hij wil dit nader onderzocht hebben.
woensdag 20 november om 12:21
Nu gaat Roethof naar eigen zeggen het puntje op de i zetten. Hij stelt dat het verkrijgen van het DNA van B. onrechtmatig heeft plaatsgevonden. Er vond een groot DNA-verwantschapsonderzoek plaats. B. verdween in die tijd richting het buitenland. "De zus van cliënt wordt bewogen om DNA beschikbaar te stellen om zijn 'verdwijning' op te lossen", aldus de advocaat. Hij vindt het "toevallig" dat het DNA van zijn cliënt terecht is gekomen bij de onderzoekers in de zaak-Nicky Verstappen.
woensdag 20 november om 12:13
Ook wil Roethof weten hoe het lichaam van Nicky is vervoerd (en of dat wel netjes is gegaan met betrekking tot kruisbesmetting), en wie allemaal op de plaats delict zijn geweest na de vondst van het lichaam van het kind. Daarom wil hij onder meer de begrafenisondernemer horen.
woensdag 20 november om 12:00
Dan nu over het DNA van B., dat onder meer is aangetroffen op het ondergoed van het kind. Roethof wil een lijst van hoe monsters zijn afgenomen en wie de kleding allemaal in handen heeft gehad. Hij wil alles qua kruisbesmetting en dergelijken uitsluiten, zo lijkt de kern van dit verzoek. "Pas dan kun je conclusies verbinden aan de DNA-sporen."
woensdag 20 november om 11:53
Een specifieke vraag die Roethof heeft, is of andere DNA-sporen die zijn aangetroffen kunnen worden vergeleken in de landelijke databank. Hij lijkt richting het einde van zijn betoog voor nu te gaan.
woensdag 20 november om 11:51
Voor wie het zich afvroeg: hier het dossier in de zaak-Nicky Verstappen. (Foto: Pro Shots)
woensdag 20 november om 11:44
Roethof gaat verder. Hij stelt dat het enige harde bewijs dat B. aan deze zaak koppelt, het DNA-bewijs is. Er zijn echter onderzoeksvragen van hem afgewezen, iets wat de verdediging nu hekelt. "Ik kan, hoe graag ik het ook zou willen, zelf geen onderzoek doen", aldus Roethof. Hij wil meer ruimte voor zijn onderzoeksvragen en vindt ook dat hij hierbij niet gehinderd moet worden door het feit dat zijn cliënt nog zwijgt over wat er gebeurd is. "Dat kan nu nog, in deze fase."
woensdag 20 november om 11:36
De ouders van Nicky schudden hierbij hun hoofd. Ze worden, net als bij vorige zittingen, vergezeld door Peter R. de Vries.
woensdag 20 november om 11:35
"Is in het bloed van Nicky Verstappen naar alle mogelijke stoffen gezocht? Medicijnen, slaapmiddelen. En, ik noem het maar, slangengif?" Roethof wil een lijst van alle stoffen waarop het bloed van Nicky onderzocht is. Hij noemt ook dat jongeren experimenteren met verdovende middelen.
woensdag 20 november om 11:32
Ook is er volgens Roethof ook geen consensus bij deskundigen over verstikking als doodsoorzaak. De advocaat stelde bij de vorige zitting al dat er ook een andere, natuurlijke doodsoorzaak mogelijk is. Hij noemt het nu "gevaarlijk" om uit te gaan van een levensdelict.
woensdag 20 november om 11:26
De advocaat gaat verder over de rapporten van deskundigen. Zo wil hij weten hoe hard kan worden aangetoond dat er sprake is van seksueel misbruik. Roethof wil daarom van deze deskundigen weten in hoeverre het letsel ook door andere handelingen kunnen zijn ontstaan, bijvoorbeeld tijdens het afvegen na een toiletbezoek.
woensdag 20 november om 11:18
Ook wil Roethof een getuige horen die heeft gezegd dat ze "een man 'klef' zag doen met een jongetje".
woensdag 20 november om 11:17
Volgens Roethof is van ontvoering geen sprake, omdat Nicky meerdere keren zou hebben aangekondigd dat hij weg wilde bij het zomerkamp. Hij wil dan ook meer onderzoek naar de vraag: hoe is Jos B. met het kind in contact gekomen?

Ook wijst hij de verklaring van twee getuigen van de hand. Deze personen hebben verklaard dat ze een jongen met een rode broek achterop zagen zitten bij een man, die zij twintig jaar later hebben herkend als Jos B. De jongen was volgens deze getuigen blootsvoets en zonder shirt. Roethof wil de getuigen horen.