Vrouwen en personen met een niet-westerse achtergrond zijn ondervertegenwoordigd in schoolboeken voor de brugklas, blijkt woensdag uit een onderzoek van de Universiteit Leiden.

De onderzoekers keken naar alle schoolboeken die in de brugklas worden gebruikt voor wiskunde (zestien stuks) en Nederlands (zeventien stuks). Daarin zagen zij onder meer dat personages met een beroep veel vaker man dan vrouw zijn. Ook hebben vrouwen in de boeken minder verschillende beroepen dan mannen.

Tegelijk krijgen vrouwen in het lesmateriaal weer iets vaker dan mannen een ouderlijke of huishoudelijke rol toebedeeld. Mannen zijn vaker wetenschapper, topsporter of technicus.

Deze stereotypering geldt volgens de onderzoekers ook voor personages met een niet-westerse achtergrond. Zo hebben zij in de boeken gemiddeld een lagere maatschappelijke status dan personen met een westerse achtergrond. Aan de andere kant zijn topsporters in de schoolboeken vaker zwarte mannen of vrouwen.

Stereotypen 'waarschijnlijk onbewust schoolboeken ingeslopen'

Hoofdonderzoeker Judi Mesman zegt dat overduidelijke stereotypen in de boeken zeldzaam zijn. Het onderzoek laat volgens haar echter vooral zien dat stereotypen "waarschijnlijk onbewust in schoolboeken zijn geslopen". Mesman: "Maar kinderen zijn heel gevoelig voor juist subtiele, verstopte boodschappen."

Volgens Mesman is het aan uitgevers "om bewust een keuze te maken hoe ze met sekse en etniciteit in hun boeken willen omgaan".

Aan het onderzoek hebben verschillende uitgevers meegewerkt. "Omdat zij benieuwd waren naar de resultaten", meldt directeur Stephan de Valk van de GEU, brancheorganisatie van aanbieders van leermiddelen en toetsen. Hij zegt dat uitgevers de onderzoeksresultaten met hun auteurs gaan bespreken, zodat stereotypering in de toekomst vermeden kan worden.