Advocaat André Seebregts heeft vrijdag in de rechtbank van Den Haag laten weten dat een grote groep IS-vrouwen en hun kinderen zich in een "acute noodsituatie" bevinden. Zij eisen in een kort geding dat de Staat hen terughaalt naar Nederland.

Meerdere advocaten bepleiten namens in totaal 23 vrouwelijke Syriëgangers en 56 kinderen dat de Nederlandse Staat een zorgplicht heeft en er alles aan moet doen om hen op korte termijn naar Nederland te halen.

De vrouwen en kinderen bevinden zich op dit moment in de gevangenkampen Al Hol en Al Roj in Noordoost-Syrië. Het kamp Al Roj ligt in de door Turkije gewenste veiligheidszone.

Advocaat Seebregts, die het grootste gedeelte van de eisers bijstaat, zegt dat er sprake is van een "acute noodsituatie" in de kampen. "Er is een gebrek aan eten en drinken. En ze lopen gevaar, doordat ze - juist omdat ze willen terugkeren - door anderen in het kamp worden aangevallen."

Volgens de raadsman zijn er al honderden kinderen gestorven in de kampen en wacht de Nederlandse kinderen hetzelfde lot als niet snel wordt ingegrepen.

Kabinet zegt niet actief Syriëgangers op te halen

Het huidige kabinetsbeleid is dat Nederlandse uitreizigers niet actief worden opgehaald uit Syrië. Het kabinet wil Nederlandse ambtenaren niet in gevaar brengen door ze naar een onveilig gebied te sturen.

Dit is anders als Nederlanders zich zelf melden bij de Nederlandse ambassade, zoals twee vrouwen en hun drie kinderen donderdag in de Turkse stad Ankara deden. Een van de vrouwen is het Nederlanderschap afgenomen. De ander keert waarschijnlijk terug naar Nederland, al moet Turkije eerst nog beslissen of de vrouw daar vervolgd moet worden.

Seebregts benadrukt vrijdag dat het aanbod van de Amerikanen om te ondersteunen bij het terughalen van Nederlandse Syriëgangers nog steeds staat. Dit voorstel werd tot nu toe door minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok afgewezen.

Het gevaar voor de nationale veiligheid wordt hiermee namelijk niet weggenomen. Blok is daarom voor lokale berechting in Irak, alhoewel dit land al heeft laten weten dit niet te willen doen.

Kort geding vooral voor kinderen bedoeld

Seebregt legt uit dat het kort geding vooral is aangespannen om de kinderen terug te halen. 75 procent van de 56 kinderen is zes jaar of jonger en geen van de kinderen is ouder dan twaalf. De jongste is twee weken oud.

Het is niet mogelijk om alleen de kinderen terug te halen, omdat het internationaal recht niet toestaat dat ouders en kinderen van elkaar worden gescheiden.

Vrouwen zullen bij aankomst worden aangehouden

Mochten de vrouwen naar Nederland komen, dan worden zij aangehouden en op de terroristenafdeling in Vught geplaatst. Tegen alle personen van wie bekend is dat zij vanuit Nederland zijn afgereisd naar de strijdgebieden in Syrië en Irak loopt een strafrechtelijk onderzoek.

De kinderen zullen op hun beurt worden opgevangen en in de gaten worden gehouden door de Raad voor de Kinderbescherming. De raad zal uiteindelijk adviseren waar de kinderen het beste geplaatst kunnen worden.

De rechtbank doet op 11 november om 13.00 uur uitspraak.