Het asielzoekerscentrum Ter Apel laat vanwege ruimtegebrek sinds kort ook heteroseksuele asielzoekers toe tot een voor lhbti'ers bedoelde beschermde wooneenheid. Homoseksuelen en transgenders in de opvang voelen zich daardoor "onveilig, angstig en gestrest", zegt LGBT Asylum Support-voorzitter Sandro Kortekaas woensdag.

Ter Apel heeft sinds 2016 een aparte lhbti-unit binnen het asielzoekerscentrum, omdat homo's en lesbiennes door andere asielzoekers werden gediscrimineerd vanwege hun geaardheid. De aparte woonruimte is bedoeld om lhbti'ers een beschermde omgeving te bieden.

Sinds vorige week worden echter ook niet-lhbti'ers toegelaten, aldus Kortekaas, die naar eigen zeggen bijna wekelijks in de opvanglocatie in Ter Apel komt. Ook worden volgens hem onbekenden uitgenodigd. "De bewoners voelen zich bedrogen door het COA en verschuilen zich op hun kamer. Hen werd een beschermde omgeving beloofd waarin ze zichzelf kunnen zijn. Die bescherming is zonder overleg vooraf opgeheven", zegt hij.

Tot incidenten heeft het nog niet geleid. Wel hebben onbekenden volgens Kortekaas een knoop in de regenboogvlag in de gezamenlijke keuken gelegd. Ook zegt hij dat zeker één bewoner zijn dag- en nachtritme heeft omgedraaid om zo toch zichzelf te kunnen zijn.

COA kampt met beperkt aantal opvangplaatsen

Een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) bevestigt in gesprek met NU.nl dat er vanwege "een beperkt aantal opvangplaatsen ook niet-lhbti'ers zijn opgevangen in de speciale wooneenheid".

Dat betekent volgens haar echter niet dat het COA geen oog meer heeft voor kwetsbare groepen, zoals de lhbti'ers. Wel kan zij zich voorstellen dat de bewoners "een ander gevoel hebben bij de veranderde omstandigheden". Volgens de zegsvrouw doet het COA er alles aan om iedereen zich veilig te laten voelen in Ter Apel.

In de regenboogvlag in het azc in Ter Apel is een knoop gelegd. (Foto: Sandro Kortekaas)

Kamer wilde aparte opvang voor lhbti-asielzoekers

De Tweede Kamer nam in maart 2016 een motie van D66 voor een aparte en veilige asielopvang voor kwetsbare groepen, zoals homoseksuele asielzoekers, aan. Het kabinet-Rutte II zag echter niets in de aparte opvang.

Toenmalig VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra sprak zelfs van "een belachelijke motie". Volgens hem moesten "niet de slachtoffers worden gescheiden, maar de daders worden aangepakt". Namens het huidige kabinet vindt ook staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Veiligheid en Justitie) aparte opvang niet wenselijk.

Om lhbti'ers toch een veilige opvang te bieden, hebben verschillende azc's een beschermde omgeving voor homoseksuelen, lesbiennes en transgenders ingericht. In Ter Apel bestaat die omgeving uit een aparte wooneenheid waar lhbti'ers zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Die unit is niet gesloten, maar andere asielzoekers weten niet dat er lhbti'ers wonen.

Vanwege die maatregel bleef de identiteit van homoseksuele asielzoekers gewaarborgd. Door andere asielzoekers toe te laten, schendt het COA volgens Kortekaas de privacy van de lhbti-bewoners.

COC spreekt van kwalijke situatie

Homobelangenorganisatie COC is nog niet op de hoogte van de veranderende omstandigheden van de beschermde woonunit in Ter Apel. "Maar als dit klopt, is dat heel kwalijk", zegt woordvoerder Philip Tijsma. "Bovendien is het in strijd met de motie die de Kamer in 2016 aannam."

Volgens Tijsma hebben asielzoekers die Nederland binnenkomen vaak een heel duidelijke wens: een veilige plek waar zij veilig met anderen kunnen zijn. "We weten ook dat lhbti'ers zich vaak onveilig voelen in de opvang. Er zijn twee dingen die je daaraan moet doen: de daders die zich schuldig maken aan discriminatie aanpakken, en daarnaast lhbti'ers een beschermde omgeving bieden."

Kortekaas hoopt dat de politiek gehoor geeft aan de volgens hem onveilige situatie voor lhbti'ers in Ter Apel. "We gaan graag opnieuw het gesprek aan om veiligheidssituaties uit te leggen."