De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) heeft donderdag het rapport gepresenteerd over de vonkenregen tijdens de afgelopen jaarwisseling in Scheveningen. Algemene conclusie is dat de gemeente op meerdere punten tekort is geschoten bij het handhaven van de vuren. Zo greep de gemeente niet in toen de stapels van de vreugdevuren te hoog werden. NU.nl zet de belangrijkste bevindingen uit het rapport op een rij.

In het kort

  • De gemeente wist van de te grote vreugdevuren en het gebruik van brandversnellende middelen, maar besloot niet in te grijpen.
  • Een veilige organisatie van het vreugdevuur ontbrak. De afspraken waren niet helder vastgelegd en de risico's van vliegvuur werden niet meegenomen.
  • Het is onduidelijk wie verantwoordelijk was voor de vreugdevuren. De gemeente moet de rol van toezichthouder weer op zich gaan nemen.
  • De gemeente heeft naar aanleiding van het rapport een vergunningsprocedure ingevoerd.

Er zijn geen duidelijke afspraken gemaakt tussen de gemeente en de bouwers

In 2016 hebben de gemeente en de Stichting Vreugdevuur Scheveningen in een convenant afspraken vastgelegd over onder meer de bouwmethode, de omvang van de stapels en de risico's van de bouw van de vreugdevuren. Dit convenant zou alleen voor dat jaar gelden. Het convenant werd de jaren erna ook gebruikt.

Daarnaast waren de afspraken in het convenant niet helder. Een aantal bouwers heeft aangegeven niet of nauwelijks op de hoogte te zijn van de afspraken. Ook zijn aanvullende en afwijkende afspraken gemaakt tussen de gemeente en de bouwers, die niet zijn vastgelegd in het convenant.

Het risico op vliegvuur is niet meegenomen in het convenant, hoewel er tijdens de jaarwisseling van 2017-2018 al vliegvuur neerkwam op de boulevard. Ondanks signalen van omwonenden en een advies van onderzoeksbureau Efectis, zijn de afspraken niet aangepast om het risico op vliegvuren te beperken.

De gemeente was op de hoogte van de overtredingen bij de vreugdevuren, maar heeft hier niet tegen opgetreden

Het risico op vliegvuur kon onder meer beperkt worden door afspraken na te leven die in het convenant stonden, meent de OVV. De vreugdevuren mochten maximaal 35 meter hoog worden. In Scheveningen heeft de stapel uiteindelijk een hoogte van 45,83 meter bereikt, in Duindorp 48,66 meter. De gemeente was op de hoogte van de te hoge stapels.

Ook hielden de bouwers zich niet aan de maximale grootte van de stapels. De onderzoeksraad heeft de uiteindelijke omvang van de stapels geschat op ongeveer 12.000 kubieke meter per stapel, 2.000 kubieke meter meer dan toegestaan.

De politie heeft nog geprobeerd te voorkomen dat de stapels te groot werden door de toevoer van extra pallets tegen te houden. In de nacht van 30 op 31 december reden alsnog meerdere vrachtwagens met pallets naar Duindorp. Vanwege de gespannen situatie heeft burgemeester Pauline Krikke besloten niet in te grijpen.

Bij het ontsteken van de vuren zijn daarnaast brandversnellende middelen gebruikt, zoals vaten met diesel. Hoewel dit niet was toegestaan, en de gemeente hier formeel niet van op de hoogte was, is het volgens de OVV een "publiek geheim dat dit al jaren gebeurt".

Vreugdevuur Scheveningen leidt tot vuurtornado's
67
Vreugdevuur Scheveningen leidt tot vuurtornado's

Onduidelijk wie verantwoordelijk was voor de vreugdevuren

Het is niet duidelijk wie verantwoordelijk was voor de vreugdevuren. De gemeente heeft een faciliterende rol en de bouwers wilden het liefst zo min mogelijk bemoeienis van buitenaf. Beide partijen wilden graag de traditie van de vreugdevuren in stand houden.

Ondanks dat de gemeente de veiligheid van bij de vreugdevuren wilde waarborgen, kreeg ze geen steun van de bouwers, die de afspraken overtraden. Hierdoor was er sprake van "schijnveiligheid", concludeert de OVV. De gemeente moet de rol van toezichthouder weer op zich nemen.

Organisatie van vreugdevuren moet 'fundamenteel anders'

De organisatie van vreugdevuren moet "fundamenteel anders". Volgens de OVV zijn de vuren te groot geworden en moeten deze worden benaderd als een publieksevenement.

Daarom adviseert de OVV om een vergunning te verlenen voor toekomstige vreugdevuren. Met deze vergunningen kunnen duidelijke afspraken worden gemaakt, hebben de burgers ook inspraak en kunnen de politie en brandweer zowel gevraagd als ongevraagd advies geven.

In een reactie zegt burgemeester Krikke de aanbevelingen van de OVV over te nemen. Om een vreugdevuur te organiseren is voortaan een vergunning nodig.