Vrijdag doet de Hoge Raad uitspraak in de zaak over het verbieden van rookruimtes in cafés, clubs en restaurants. Hoe zit deze zaak ook alweer in elkaar en welke gevolgen kan de uitspraak hebben voor Nederlandse horecaondernemers?

Sinds de invoering van het rookverbod in de horeca in 2008 zijn rookruimtes de enige plek waar rokers binnen een horecagelegenheid een sigaret kunnen opsteken. Een vreemde uitzondering, vindt Clean Air Nederland (CAN).

Volgens de antitabakorganisatie staat dit beleid haaks op een overeenkomst van de mondiale gezondheidsorganisatie WHO voor het bestrijden van tabaksgebruik, een kaderverdrag waar Nederland zijn handtekening onder heeft gezet.

In 2016 spande CAN een rechtszaak aan tegen de Nederlandse Staat om alle rookruimtes in de horeca te verbieden. In eerste instantie kreeg de organisatie geen gelijk van de rechter in Den Haag, maar twee jaar later trok de organisatie in hoger beroep toch aan het langste eind.

“Je zal begrijpen dat omwonenden hier ook de dupe van worden.”
Breghje van Eupen, Koninklijke Horeca Nederland

'Rookruimtes leiden tot sociale druk bij niet-rokers'

Het hof kwam tot deze beslissing omdat niet-rokers "sociale druk voelen om zich bij de rokers in de rookruimtes te voegen" en het onvermijdelijk is "dat rook in de rookvrije gedeelten van de horeca-instelling doordringt". Daarnaast worden werknemers die deze rookruimtes moeten schoonmaken aan de rook blootgesteld, aldus het hof vorig jaar.

De Staat is in cassatie gegaan. De bedoeling van het kabinet is om het verbod op rookruimtes vanaf juli 2022 in te voeren volgens het preventieakkoord van staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid). Als de Hoge Raad vrijdag echter besluit CAN gelijk te geven, dan moeten alle rookhokken diezelfde dag nog worden afgebroken.

Voor dit laatste scenario vrezen veel horecaondernemers, stelt Breghje van Eupen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN). "De impact van de uitspraak is groot. Uit onderzoek van KHN in 2018 blijkt dat er ongeveer zevenduizend rookruimtes zijn in Nederland. Die kunnen dan dus niet meer als rookruimte worden gebruikt", aldus Van Eupen. "Dat betekent dat horecaondernemers deze rookruimtes moeten afbreken of flink moeten verbouwen. Dat brengt de nodige kosten met zich mee."

Stoppen we wel echt met roken?
90
Stoppen we wel echt met roken?

Verdwijnen van rookruimtes kan tot nieuwe problemen leiden

Een bijkomend probleem is de vraag waar rokers dan hun sigaret kunnen opsteken. Buiten is nu nog een optie, maar dat kan volgens de brancheorganisatie tot nieuwe problemen leiden.

"Je zult begrijpen dat omwonenden hier ook de dupe van worden. Denk aan grote clubs en poppodia waar een paar honderd man naar buiten wil om te roken en ook weer naar binnen moet. Dat is qua beveiliging niet meer in goede banen te leiden."

KHN hoopt dat de Hoge Raad vrijdag oordeelt dat de Nederlandse regels die rookruimtes in de horeca toestaan niet in strijd zijn met het WHO-kaderverdrag. De beoogde datum van het kabinet om de rookruimtes te sluiten, is volgens de organisatie realistischer.

"Wat ons betreft is dit een redelijke termijn om ondernemers en gemeenten voldoende tijd te geven om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie."

Eerder heeft KHN gedreigd schadeclaims in te dienen als rookruimtes verboden worden, maar over deze en andere eventuele stappen wil de organisatie geen uitspraken doen.

Vrijdag om 10.00 uur doet de Hoge Raad uitspraak.