Nederlanders hadden afgelopen zomer opvallend veel meer last van de eikenprocessierups, blijkt uit een analyse van de meldingscijfers door kennisbureau Nivel. Het aantal gemelde problemen onder jonge kinderen was bijna tweemaal zo hoog als onder volwassenen.

Vele duizenden mensen meldden zich in juni en juli bij huisartsen met huidklachten als gevolg van de haartjes van de eikenprocessierups. De meeste klachten deden zich voor in de provincies Overijssel, Noord-Brabant, Gelderland, Utrecht en Drenthe.

In deze provincies bezochten tijdens de piekweken 150 mensen per 100.000 inwoners de huisarts met jeukklachten. In eerdere jaren was dit aantal gemiddeld 20 op de 100.000 mensen. Voor kinderen van nul tot vier jaar liep het aantal bezoeken landelijk zelfs op tot 275 visites per 100.000 inwoners.

De onderzoekers van Nivel stellen met klem dat het aantal klachten nog vele malen hoger heeft gelegen, omdat veel mensen met milde klachten niet naar de huisarts zijn gegaan. Patiënten die dat wel deden, hadden vooral last van jeuk, bultjes of rode plekken op de huid.

De plaag van de zomer: de eikenprocessierups
67
De plaag van de zomer: de eikenprocessierups

Ook ziekenhuizen signaleerden al een grote toename

Eerder signaleerden ook ziekenhuizen dat zich afgelopen zomer veel meer patiënten meldden met oogklachten als gevolg van de haren van de eikenprocessierups dan in voorgaande zomers. De oogartsen pleiten ervoor dat de eikenprocessierups voortaan bij de diagnose als officiële oorzaak van oogklachten kan worden aangevinkt; dat is nu nog niet het geval.

De haren van de rups zijn minuscuul en bevatten weerhaakjes waardoor de haren heel lastig uit het oog of van de huid te verwijderen zijn. Het aantal eikenprocessierupsen was op veel plaatsen in Nederland verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar. Naar schatting bevinden zich in de Nederlandse bomen vele honderden miljoenen rupsen die overlast kunnen veroorzaken.

Experts waarschuwen al jaren voor groeiende problemen

Experts zeggen al jaren dat preventieve aanpak door gemeenten, voordat de rupsen hun haren gaan afwerpen, de beste aanpak is. Het gaat dan bijvoorbeeld om het preventief bespuiten of kappen van bomen.

Maar veel gemeenten geven het probleem geen prioriteit of hebben daarvoor geen budget beschikbaar. Bedrijven die de rupsen bestrijden, zijn de hele zomer al volgeboekt.

Een nieuw actieplan waar de overheid en experts over praten moet onder meer een update bevatten van het protocol dat de overheid in 2013 uitgaf voor de bestrijding van de rupsen. Sinds dat jaar zijn de gemeenten en provincies verantwoordelijk voor het oplossen van de problemen, in plaats van de landelijke overheid.