De rechtszaak tegen Gökmen T., de 38-jarige man die op 18 maart een aanslag pleegde op een tram in Utrecht, krijgt mogelijk een procesbewaker die erop toeziet dat de rechtszaak op een correcte manier verloopt. De rechtbank wilde hierover maandag nog geen definitieve beslissing nemen.

Enkele advocaten van de nabestaanden hebben om een procesbewaker verzocht. Ze zijn bang dat hun vordering bij voorbaat wordt afgewezen omdat T. hiertegen geen gedegen verweer kan voeren.

Advocaat Sébas Diekstra, die de vader van de doodgeschoten vrouw (19) bijstaat, is juist tegen de benoeming van een procesbewaker. "De rechtbank zou zelf in staat moeten zijn om te voorzien bij het ontbreken van rechtsbijstand", zegt hij in een reactie tegen NU.nl.

"Zo'n aanstelling zou juist als diskwalificatie van de rechtbank kunnen worden gezien en twijfel kunnen doen laten ontstaan over bijvoorbeeld de deskundigheid of onafhankelijkheid."

OM tegen aanstelling procesbewaker

De officier van justitie zei ook geen voorstander te zijn van een procesbewaker en acht de rechtbank zelf voldoende in staat om het proces op een goede manier te laten verlopen.

De rechtbank concludeerde dat het nog te vroeg is om een beslissing te nemen. De rechter wil eerst het onderzoek van het Pieter Baan Centrum (PBC) naar T. afwachten.

Als de man volledig ontoerekeningsvatbaar wordt geacht, dan kan alsnog een raadsman aan hem worden toegewezen. Het eindrapport van het PBC wordt in november verwacht.

"Als geconcludeerd wordt dat T. niet in staat is zijn eigen verdediging te voeren, dan ligt de overweging van gedwongen rechtsbijstand in de rede", vult Diekstra aan.

Als T. juist volledig toerekeningsvatbaar wordt geacht, dan houdt de rechtbank de optie open een procesbewaker aan te stellen. Deze persoon treedt niet op namens T., maar controleert onder meer of de belangen van de verdachte gerespecteerd worden.

Een procesbewaker zou een unicum in Nederland zijn. Alleen in de zaak tegen voormalige Servische president Slobodan Milosevic voor het Joegoslaviëtribunaal was dit het geval.

T. heeft meermaals laten weten rechtbank niet te erkennen

T. heeft meermaals laten weten geen advocaat te willen. Hij zei op de eerste zitting geen democraat te zijn en de rechtbank daarom niet te erkennen. Dezelfde reden gaf hij op voor het niet willen hebben van een advocaat.

Zelfs als hij die krijgt toegewezen, kan dat dus voor de nodige problemen zorgen omdat T. simpelweg niet mee zal willen werken

T. was niet aanwezig bij zitting

T. zelf was maandag niet aanwezig bij de tweede inleidende zitting in deze strafzaak. Op de eerste pro-formazitting werd hij nog verplicht te komen.

De rechtbank zei per zitting te willen kijken of T. al dan niet aanwezig moet zijn. Dat is afhankelijk van wat er op zitting wordt besproken. Een verdachte heeft het recht om niet aanwezig te zijn.

T. wordt verdacht van een aanslag met een terroristisch oogmerk. De man opende op 18 maart het vuur in een tram op het 24 Oktoberplein in Utrecht. Hij schoot ook buiten het voertuig op auto's en omstanders.

Door het vuurwapengeweld kwamen in totaal vier personen om het leven. Een vrouw van 19 en twee mannen van 28 en 49 stierven ter plekke. Een 74-jarige man uit De Meern overleed tien dagen later aan zijn verwondingen.

T. vluchtte in een Renault Clio van de plek van de aanslag en schoot vanuit de auto op de vluchtende omstanders. Hij werd al snel herkend op camerabeelden en zijn verblijfplaats kon worden achterhaald. De avond van de schietpartij werd hij daar aangehouden.

Het Openbaar Ministerie (OM) liet weten dat het onderzoek naar de aanslag zelf waarschijnlijk in november is afgerond.

De eerstvolgende inleidende zitting is op 16 december. De inhoudelijke behandeling vindt plaats op 2, 3, 5 en 6 maart.