Als instellingen in het hoger onderwijs een substantieel deel van hun opleiding in het Engels willen gaan aanbieden, moeten ze in de toekomst eerst aantonen dat dit van meerwaarde is voor de student. Dat is een van de voorstellen van minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs om de verengelsing van het hoger onderwijs in Nederland tegen te gaan.

Ook bestaande opleidingen zullen op termijn moeten aantonen waarom het voordelig is een opleiding niet in het Nederlands aan te bieden. Masteropleidingen die voor minimaal een derde in het Engels worden aangeboden zullen daarop worden getoetst, voor bachelors en andere opleidingen ligt de grens op 20 procent.

Van Engelshoven wil verder dat onderwijsinstellingen buitenlandse studenten meer kansen bieden om zich het Nederlands machtig te maken. Dat moet de kans vergroten dat buitenlandse studenten na hun studie in Nederland blijven, wat weer voordelig is voor de arbeidsmarkt.

Volgens de Vereniging van Universiteiten (VSNU) leidt het vooraf laten toetsen van een taalkeuze binnen een opleiding tot een forse en onnodige verhoging van de werkdruk binnen de universiteiten.

Een goede beheersing van het Nederlands versterkt de binding met Nederland en vergroot de kans dat getalenteerde studenten in ons land aan het werk gaan, aldus de vereniging. "Maar het wettelijk uitbreiden van de zorgplicht voor de Nederlandstalige uitdrukkingsvaardigheid naar internationale studenten moet in balans zijn met het behoud van de goede internationale reputatie van ons land, ook in de internationale wetenschap." De VSNU wil daarover met Van Engelshoven in gesprek.

Minister: 'Hoger onderwijs staat onder druk'

Volgens de minister is "de groei van het aantal Engelstalige opleidingen en internationale studenten dusdanig dat het hoger onderwijs te veel onder druk komt te staan". Op den duur kan daardoor zelfs de "toegankelijkheid van het onderwijs voor Nederlandse studenten" worden bedreigd.

Om die toegankelijkheid te bewaken moet het ook mogelijk worden om een studentenstop in te voeren voor alleen dát deel van een opleiding dat niet in het Nederlands wordt gegeven. Nu kan dat alleen nog voor de hele opleiding. Wel moeten instellingen voortaan toestemming van de minister krijgen om een studentenstop in te voeren.

Om te voorkomen dat universiteiten en hogescholen financiële problemen krijgen door veel internationale studenten, wil Van Engelshoven ook een hoger minimumtarief voor het collegegeld invoeren voor studenten uit landen van buiten de EU, en Liechtenstein, IJsland en Noorwegen.