In een woensdag uitgelekt rapport wordt een grimmig beeld van de drugscriminaliteit in Amsterdam geschetst: criminelen zouden nagenoeg vrij spel hebben, onder meer doordat de politie en justitie slechts "korte klappen" uitdeelt. De politievakbonden herkennen de problematiek en kijken naar het kabinet voor hulp.

Een onthutsend rapport, zo noemt Hans Schoones van politiebond ANPV de publicatie De achterkant van Amsterdam, uitgevoerd door hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops en onderzoeksjournalist Jan Tromp.

Zo wordt in het rapport onder meer benoemd dat de aanpak van drugs "nauwelijks prioriteit heeft gehad", dat de politie en justitie een slechte informatiepositie hebben en dat al "minstens tien jaar wordt gekozen voor het uitdelen van korte klappen".

Volgens Schoones en Erwin Koenen van de grootste Nederlandse politievakbond ACP is het een gevolg van de dunne spoeling bij de politie. "Het is gesignaleerd en iedereen is het erover eens dat er iets moet gebeuren. Het kabinet moet nu de portemonnee gaan trekken", vat Schoones samen.

Het rapport in het kort

  • Aanpak drugscriminaliteit heeft nauwelijks prioriteit gehad
  • Gegevens worden niet verzameld of "op uiteenlopende manieren bijeengebracht"
  • Op Amsterdams straatniveau is de informatie beperkt
  • Geen beeld van hoe groot de drugsmarkt is en wie de touwtjes in handen houdt
  • Aanpak moet volgehouden worden, is een zaak van de "lange adem"

Uitstroom van oudere agenten verwacht

De politievakbonden roepen al jaren om meer capaciteit. Zo wordt een enorme uitstroom van dienders die met pensioen gaan verwacht, maar is de instroom nu nog niet waar die moet zijn. Het kabinet heeft onlangs geïnvesteerd in de Politieacademie. Maar aangezien de opleiding meerdere jaren duurt, is de schaarsteproblematiek dus nog lang niet opgelost.

Koenen: "Het is dweilen met de kraan open. De politiek kan niet verwachten dat we meer gaan doen met dezelfde hoeveelheid mensen. Het gesprek moet nu zijn: wat wil je dat de politie doet?"

De ANPV schetst hierbij ook dat er in het verleden bijvoorbeeld vol is ingezet op cybercriminaliteit en dat daarom mensen uit de bestaande organisatie zijn weggetrokken.

Mocht er nu een wens zijn om bijvoorbeeld een aparte eenheid op te richten om de drugscriminaliteit aan banden te leggen, moet volgens de vakbond niet opnieuw mankracht worden weggehaald bij eenheden.

Politie succesvol in aanpak liquidatiezaken

Volgens de onderzoekers is de Amsterdamse politie wel relatief succesvol in de aanpak en opsporing van liquidatiezaken, die nauw samenhangen met het drugsmilieu. Dit komt mede doordat de recherche sinds enige tijd beschikt over de ontsleutelde gegevens van zogeheten PGP-telefoons (Pretty Good Privacy).

Maar een goed beeld van de drugsmarkt in Amsterdam, zoals bijvoorbeeld informatie over wie de aanvoer en export organiseert, is er niet. Ook over de laag eronder, "zeg maar Amsterdams straatniveau", ontbreekt informatie, aldus de onderzoekers.

“De politie kan het niet alleen en de gemeente kan het niet alleen.”
Erwin Koenen van politievakbond ACP

'Doorzetten met projecten is nodig'

Deels lijkt dit te komen doordat verschillende afdelingen van de betrokken partijen, zoals bijvoorbeeld ook de gemeente Amsterdam en de Belastingdienst, de beschikbare informatie niet goed lijken te delen.

Koenen stelt dat er doorgezet moet worden met projecten en in de handhaving. "De politie kan het niet alleen en de gemeente kan het niet alleen. Alle partijen moeten samenwerken en opsporen."

'Terugdringing vergt collectief bewustzijn'

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam liet na de publicatie van het rapport weten zich in het geschetste beeld te herkennen. Ze had zelf gevraagd om het onderzoek.

Volgens het rapport is volhouden nu het belangrijkst. "Terugdringing van de drugscriminaliteit vergt een collectief bewustzijn van het vraagstuk over een langere periode."