De kans dat donderdag het hitterecord van 38,6 graden wordt gebroken, is gestegen naar 70 procent, stelt weerman Raymond Klaassen van Weerplaza dinsdagmiddag op basis van de laatste cijfers. De hoogste temperaturen worden vermoedelijk in Zeeuws-Vlaanderen en het westen van Brabant gemeten.

Het KNMI heeft per direct een code oranje afgegeven voor vrijwel heel Nederland. Alleen op de Wadden geldt geen waarschuwing.

Daarnaast heeft het gezondheidsinstituut RIVM het Nationaal Hitteplan afgekondigd. Dit plan treedt standaard in werking als het vier dagen achtereen 27 graden wordt.

Het Nationaal Hitteplan is een protocol om mogelijke gezondheidsproblemen door de hitte te voorkomen.

Ook wordt volgens het protocol geadviseerd bij hoge temperaturen beter op elkaar te letten. Dit geldt vooral voor groepen kwetsbare mensen, zoals ouderen, baby's, chronisch zieken, mensen met overgewicht, mensen in verzorgingshuizen en mensen in een sociaal isolement.

Zij moeten alert zijn op uitdroging en oververhitting. Door de uitzonderlijke temperaturen kunnen ook mensen in goede gezondheid last krijgen van oververhitting of een zonnesteek.

Drinken mag bij GVB, Efteling zet waterpistolen in

Het GVB in Amsterdam heeft aangekondigd dat het vanwege de verwachte hitte voor reizigers de komende dagen is toegestaan om te drinken in de bus, tram of metro. Het mag alleen geen alcoholhoudende drank zijn. Normaal gesproken is het niet toegestaan om te eten of te drinken in het openbaar vervoer, maar vanwege de extreme temperaturen maakt het GVB volgens AT5 een uitzondering.

Ook pretpark de Efteling bindt de strijd aan met de tropische hitte en heeft een protocol in werking gesteld. Er is een speciaal 'Beat the Heat'-team dat met waterpistolen verkoeling biedt.

Daarnaast zijn er talloze watertappunten en delen de cafés gratis water uit. Lange rijen bij populaire attracties zijn voorzien van parasols. Personeelsleden die verkleed als personages rondlopen, maken kortere wandelingen dan normaal om te voorkomen dat zij last krijgen van de hitte, meldt het Eindhovens Dagblad.

Let op huisdieren, woensdag watergevecht op Malieveld

Bezitters van huisdieren moeten tijdens zeer warme dagen goed opletten dat hun beesten niet oververhit raken. Vooral honden en konijnen kunnen het zo warm krijgen dat ze in een hitteshock raken. Daaraan overlijdt een dier als het niet snel wordt gekoeld, waarschuwen de Dierenbescherming en het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG).

Dieren hebben nauwelijks zweetklieren. Ze kunnen hitte daardoor moeilijk kwijt. Huisdieren die oververhit raken hebben een snelle ademhaling en hartslag. Verder zijn ze erg suf. Zo'n beest moet meteen naar de dierenarts, aldus het LICG tegen het ANP.

Het Green Garden Festival organiseert woensdagmiddag op het Malieveld in Den Haag een groot watergevecht met Super Soakers en waterpistolen. Het gevecht ter verkoeling gaat van start om 17.00 uur, meldt de organisatie op Facebook. Het Malieveld ligt vlak naast de Tweede Kamer. De kans dat ook Tweede Kamerleden meedoen is gering, omdat het parlement met reces is.

ProRail: Code rood, advies om water mee te nemen

ProRail heeft voor donderdag code rood afgegeven voor verkeersleiders. De spoorbeheerder gaat honderden extra medewerkers en storingsploegen inzetten om verstoringen als gevolg van de hitte zo snel mogelijk te verhelpen. De kans op verstoringen is op donderdag "aanzienlijk groter dan op een normale dag", aldus een woordvoerder.

Als het heter wordt dan 25 graden, treedt bij ProRail een noodprotocol in werking. "Niet alleen de rails zelf kunnen uitzetten. Maar ook bijvoorbeeld de spoorleidingen zijn niet altijd bestand tegen dit soort temperaturen", legt de woordvoerder uit.

De spoorstaven worden naar verwachting zo'n 70 graden; bij uitzetting kunnen zogenoemde 'spoorspattingen' ontstaan.

'Neem altijd water mee de trein in'

Bovendien kunnen treinen uitvallen of stil komen te staan, wat kan leiden tot gevaarlijke situaties. "Als de airco in een trein uitvalt, kan de temperatuur snel oplopen. Zeker in die moderne treinstellen waar de raampjes niet meer open kunnen."

Er staan op strategische punten donderdag ploegen klaar met water om treinreizigers die vast komen te zitten zo snel mogelijk van water te voorzien. "We raden reizigers ook met klem aan donderdag vooral zelf water mee te nemen."

NS zet alleen treinen met airco in

De NS haalt oude dubbeldekkers, die geen goede airconditioning hebben, de komende dagen van het spoor af. "Die worden vervangen door treinstellen die wél airco hebben."

De NS laat bovendien weten dat op negentig stations een waterbijvulpunt is geïnstalleerd. Daar kunnen reizigers hun waterfles voor of na een reis bijvullen.

Ook Rijkswaterstaat stelt hitteplan in werking

Ook Rijkswaterstaat neemt komende dagen extra maatregelen vanwege de verwachte hoge temperaturen. Vanaf dinsdag 10.00 uur wordt het hitteprotocol in werking gesteld. Dat protocol houdt in dat Rijkswaterstaat voor alle pechgevallen die langs de snelwegen stranden direct een berger inschakelt. "De berger zorgt ervoor dat de weggebruiker zo snel mogelijk naar een veilige locatie met voorzieningen wordt gebracht, zoals een tankstation of parkeerplaats."

Rijkswaterstaat adviseert weggebruikers zich goed voor te bereiden en alert te zijn bij hitte. "Neem voldoende drinkwater mee, mede omdat de concentratie door hitte kan afnemen. Daarnaast is het ook handig om een paraplu mee te nemen, deze kan als parasol dienen als je bij pech veilig achter de vangrail op een weginspecteur of de berger wacht."

'Invoering van hitteplan spaart levens'

De invoering van een hitteplan bij tropische temperaturen blijkt goed te werken. Ouderen bijvoorbeeld zijn soms zelfs beter beschermd en veiliger dan wanneer er geen hittegolf is. Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat in het verleden "honderden, zo niet duizenden levens zijn gespaard door hittemaatregelen, -plannen en -protocollen".

Tijdens hittegolven tussen juli 2013 en juni 2015, waarbij een hitteplan van kracht was, gingen iets minder ouderen dood dan normaal. Bij hittegolven in 2003, 2004, 2005 en 2006 stierven circa 3000 mensen meer dan in vergelijkbare weken zonder hittegolf. Dat blijkt uit een analyse door de krant van de sterftecijferstatistieken sinds 1995.

Het hitteplan werd twaalf jaar geleden voor het eerst ingesteld.