Deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma zou als voorwaarde gesteld moeten worden voor toegang tot de kinderopvang. Dat stelt de Commissie kinderopvang en vaccinatie maandag in een rapport. Als de voorwaarde geen effect heeft, moet een "in de wet vastgelegde algemene vaccinatieplicht" worden overwogen, staat in het rapport.

De commissie vindt de keuze van ouders om hun kinderen wel of niet te laten vaccineren te vrijblijvend.

Ouders die weigeren, zouden verplicht moeten worden om in gesprek te gaan met een deskundige. Volgens de commissie is de overheid aan zet om ouders beter te informeren over het belang van inenten tegen besmettelijke ziekten.

Deze verantwoordelijkheid ligt niet bij de kinderopvang. "Het is onwenselijk de keuze voor eventuele maatregelen op het bord van de kinderopvang te leggen. De gedaalde vaccinatiegraad is een maatschappelijk probleem dat niet alleen speelt in de kinderopvang", aldus de commissie.

'Vaccinatiegraad gedaald, maar nog niet op kritieke ondergrens'

De commissie stelt dat de vaccinatiegraad zich op dit moment in het "oranje scenario" bevindt. "Het is het scenario waarin de vaccinatiegraad gedaald is, maar nog niet op de kritieke ondergrens zit", stelt Roos Vermeij, voorzitter van de commissie.

Vorige week maakte het RIVM bekend dat van de kinderen die in 2016 geboren zijn, 90,2 procent voor het bereiken van de tweejarige leeftijd alle vaccinaties volgens het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) heeft ontvangen. Daarmee is de landelijke vaccinatiegraad stabiel gebleven.

Vermeij zegt dat het de commissie "deugd doet" dat de graad is gestabiliseerd, maar dat de commissie wel bezorgd blijft over de te lage graad. "We moeten zorgen dat we in het groene scenario terechtkomen en de norm halen die we in Nederland hanteren." Die norm is een graad van 95 procent.

Waarom een hoge vaccinatiegraad essentieel is
78
Waarom een hoge vaccinatiegraad essentieel is

'Draag uit dat dat hoge vaccinatiegraad van groot belang is'

Volgens de commissie moet de overheid "stevig uitdragen" dat een vaccinatiegraad die hoog genoeg is om kinderen te beschermen, van groot belang is.

Uit het onderzoek blijkt dat het niet (volledig) laten vaccineren voor een deel te maken heeft met bezwaren uit geloofsovertuiging of een antroposofische levensovertuiging van de ouders. Daarnaast zijn ouders bezorgd over mogelijke bijwerkingen.

Ook speelt voor sommigen mee dat zij geen vertrouwen hebben in het Rijksvaccinatieprogramma. Daarbij zien ouders geen noodzaak meer om te vaccineren nu de ziektes weinig voorkomen.

Veel vaker mazelen in Europa: Dit is er aan de hand
111
Veel vaker mazelen in Europa: Dit is er aan de hand

Ouders maken zich zorgen over oplopen besmettelijke ziekte

Ouders die hun kinderen wel laten inenten, maken zich vooral zorgen over de gevolgen voor hun kind wanneer het een besmettelijke ziekte oploopt in de kinderopvang.

Ze vrezen dat hun kleintjes ernstig ziek worden, dood kunnen gaan of blijvende gevolgen van een ziekte overhouden. Daarbij noemen ouders dat ze hun kinderen willen behoeden voor pijn en ongemak die een ziekte met zich meebrengt.

Tamara van Ark, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, stelt vast dat er een bijna "onontwarbare problematiek aan het ontstaan is". Ze ontving maandag het rapport, samen met Paul Blokhuis, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

"Als het gaat om het oplossen van deze problematiek ben ik op zoek naar de sleutel, maar het moet wel een sleutel zijn die past", zegt Van Ark. "Ik heb wel het gevoel dat we hiermee aan de slag kunnen. We komen hier zo snel mogelijk op terug."

Blokhuis: Voorkomen dat we in code rood komen

Blokhuis zei dat "we onze schouders eronder moeten zetten", om te voorkomen dat "we in code rood komen". "Als dat onverhoopt toch gebeurt, zullen we in gesprek moeten over meer verplichtende maatregelen, maar ik hoop dat het zover niet komt."

Al eerder benadrukte Blokhuis dat hij vindt dat ouders hun kinderen moeten laten inenten volgens het Rijksvaccinatieprogramma en maandag deed hij dat weer. "Daarmee bescherm je je eigen kinderen en andere kinderen. Ik noem dat een voorbeeld van naastenliefde."

Coalitiepartij D66 pleit voor een inentingsplicht voor kinderopvangcentra als de vaccinatiegraad in Nederland onder de 90 procent zakt. De partij spreekt van code rood. "We hebben geen tijd te verliezen", zegt D66-Kamerlid Rens Raemakers.