Gökmen T., de man die op 18 maart dit jaar het vuur opende in een tram in Utrecht heeft verklaard dit gedaan te hebben vanwege zijn geloof. Dat is maandag duidelijk geworden op de eerste niet-inhoudelijke zitting tegen de 37-jarige man voor de rechtbank in Utrecht.

Aanslag tram Utrecht

  • Gökmen T.: Aanslag gepleegd voor geloof
  • Man heeft ook buiten de tram op mensen geschoten
  • T. zegt rechtbank niet te erkennen
  • Vader slachtoffer schreeuwt T. woest toe

In verhoren voorafgaande aan de zitting verklaarde hij dat zijn daden het gevolg zijn van het bespottelijk maken van de profeet Mohammed en het doden van moslims door Nederlandse militairen in het buitenland.

De man opende op 18 maart het vuur in een tram op het 24 Oktoberplein in Utrecht. Maandag bleek dat hij ook buiten het voertuig heeft geschoten op auto's en omstanders. Hierbij is een dodelijk slachtoffer gevallen.

Door het vuurwapengeweld kwamen in totaal vier personen om het leven. Een vrouw van 19 en twee mannen van 28 en 49 stierven ter plekke. Een 74-jarige man uit de Meern overleed tien dagen later aan zijn verwondingen.

T. vluchtte in een Renault Clio van de plek van de aanslag en schoot vanuit de auto op de vluchtende omstanders. Hij werd al snel herkend op camerabeelden en zijn verblijfplaats kon worden achterhaald. De avond van de schietpartij werd hij daar aangehouden.

Man heeft daden bekend

Op 22 maart liet het Openbaar Ministerie (OM) weten dat de verdachte zijn daden heeft bekend. Het OM liet eerder al weten uit te gaan van een terroristisch motief en zei maandag op de zitting dat hier sterke aanwijzingen voor zijn.

T. had een briefje achtergelaten in de vluchtauto die hij gebruikte en daarop stond: "Ik doe dit voor mijn geloof, jullie maken moslims dood en willen jullie ons geloof van ons afpakken, maar gaat niet lukken. Allah is groot".

De man wordt dan ook vervolgd voor viervoudige moord dan wel doodslag met een terroristisch oogmerk, de poging daartoe en bedreiging met een terroristisch oogmerk.

Ook wordt hij vervolgd voor de mishandeling van een gevangenismedewerker in Lelystad. Hij zou de man een kopstoot hebben uitgedeeld.

T. zegt rechtbank niet te erkennen

De rechter vroeg aan T. wat de reden was voor het doodschieten van vier onschuldige mensen, maar de man stelde op zijn beurt de vraag: "wie zijn jullie om moslims te doden?".

T. zei geen democraat te zijn en daarom de rechtbank niet te erkennen. Dezelfde reden gaf hij op voor het niet willen hebben van een advocaat.

Het gesprek tussen de rechter en T. was dan ook zeer gespannen. De man zei dat niet alles werd verteld. De voorzitter van de rechtbank hield daarop voor wat de man heeft verklaard over zijn motief.

"Ik laat niet met mijn geloof spotten", herhaalde de rechtbank zijn woorden. "Ik wilde laten zien dat jullie niet van diamant zijn en wij niet van zand".

T. heeft ook een boodschap achtergelaten op de loop van het geweer waarmee hij heeft geschoten. De inhoud hiervan is niet bekend.

Vader dodelijk slachtoffer woest

Toen de zitting was afgelopen beet T. de rechters toe dat ze niet meer waard zijn dan een kogel.

Op dat moment schreeuwde de vader van het dodelijke negentienjarige slachtoffer T. woest toe dat hij een lafaard en een varken was.

Toen hij tot bedaren werd gebracht vroeg de vader om met rust te worden gelaten. "Hij heeft mijn dochter vermoord."

Vader van slachtoffer en zijn advocaat Sébas Diekstra bij de rechtbank (Foto: ANP)

Man eerder veroordeeld voor relatief kleine vergrijpen

De man is eerder veroordeeld voor relatief kleine vergrijpen als winkeldiefstal en inbraak. Ook wordt hij ervan verdacht in juli 2017 zijn vriendin te hebben verkracht. Die zaak moet nog inhoudelijk worden behandeld.

De man was in maart 2019 voorlopig vrijgelaten in afwachting van de inhoudelijk behandeling van de verkrachtingszaak. De officieren van justitie gingen hier op zitting ook op in en zeiden dat er geen signalen waren dat de man de maanden voor zijn daad was geradicaliseerd of plannen had voor een aanslag.

Met de kennis van nu is het voorlopig vrijlaten van T. zeer pijnlijk, maar op dat moment geen onterechte beslissing aldus het OM.

Inhoudelijke behandeling begin volgend jaar

De volgende inleidende zitting is op 23 september. De inhoudelijke behandeling van de rechtszaak zal begin volgend jaar plaatsvinden.